Zdrowy dorosły zwykle dostaje jod z soli jodowanej, nabiału i ryb, więc suplement jest potrzebny rzadko. Najwięcej sensu ma w ciąży i w czasie karmienia, ale dowody, że poprawia rozwój dziecka przy łagodnym niedoborze, są niejednoznaczne. Przy chorobach tarczycy i dużych dawkach (algi) jod może zaszkodzić.
Umiarkowane dowody: kilka badań randomizowanych albo niejednoznaczne metaanalizy. Jak oceniamy badania
Duże badanie randomizowane (832 kobiety, łagodny niedobór) nie wykazało poprawy rozwoju dzieci po 200 µg jodu dziennie w ciąży.
Przegląd systematyczny z metaanalizą (37 publikacji) nie wykazał wpływu na TSH i fT4 u matek, a tylko trzy badania randomizowane oceniały rozwój dziecka, z czego jedno miało odpowiednią moc.
Przy Hashimoto suplementacja selenem obniża przeciwciała anty-TPO i nieznacznie TSH, ale tylko u osób bez lewotyroksyny; nie ma dowodów, że jod leczy Hashimoto.
Dane obserwacyjne łączą niższy jod w ciąży z niższym IQ werbalnym dziecka, ale efekt dotyczył tylko pierwszych ok. 14 tygodni ciąży i był mały.
Nadmiar jodu (zwłaszcza z alg i dużych dawek) może zaburzać czynność tarczycy, a zarówno niedobór, jak i nadmiar szkodzą tarczycy.
Zdrowy dorosły potrzebuje ok. 150 µg jodu dziennie. W ciąży i w czasie karmienia zapotrzebowanie jest wyższe, ale normy dotyczą łącznego spożycia (dieta, sól jodowana i suplement razem), a nie dawki suplementu. Dokładne wartości zależą od towarzystwa, które je ustala, i nie zostały tu potwierdzone w źródłach.
Dowody z dużych badań randomizowanych są niejednoznaczne. Duże badanie u 832 kobiet przy łagodnym niedoborze nie wykazało poprawy rozwoju dzieci, ale suplementację zaczynano w 10. tygodniu ciąży. Dlatego lekarz może zalecić jod w ciąży, zwłaszcza przy niedoborze.
W badaniu randomizowanym przy łagodnym niedoborze suplementacja 200 µg dziennie nie poprawiła rozwoju dzieci. W danych obserwacyjnych niski jod w pierwszych tygodniach ciąży wiązał się z nieco niższym IQ werbalnym, ale efekt był mały.
Tak, selen obniża przeciwciała anty-TPO i nieznacznie TSH, ale tylko u osób, które nie biorą lewotyroksyny. Znaczenie kliniczne tego efektu jest niepewne.
Dla osoby, która je nabiał i ryby i solą z umiarem, zwykle tak. Sama sól pokrywa jednak tylko część potrzeb, a w ciąży zwykle nie wystarcza.
Najlepiej od planowania ciąży lub od jej początku, bo mózg płodu jest najbardziej wrażliwy w pierwszym trymestrze. Dawkę ustal z lekarzem.
