Potas: dieta, suplementy, bezpieczeństwo

Co mówią badania (5)

1. Przeciętna polska dieta dostarcza ok. 2600 mg potasu dziennie (dane o zakupach), czyli ok. 75% celu 3500 mg. Dane dotyczą zakupów, nie dokładnego spożycia.

   Umiarkowane dowodyŹródło 18

2. Większa podaż potasu obniża skurczowe ciśnienie średnio o ok. 3,5 mmHg. Efekt jest wyraźny u osób z nadciśnieniem, a u osób bez nadciśnienia słaby lub nieistotny.

   Umiarkowane dowodyŹródła 1, 3

3. W badaniu soli zamiennej SSaSS (20 995 osób w Chinach) sól z potasem zmniejszała udary i poważne zdarzenia sercowo-naczyniowe. To badanie otwarte, w populacji o bardzo dużym spożyciu soli, więc wyniku nie należy przenosić wprost.

   Umiarkowane dowodyŹródła 9, 10, 11

4. Zależność jest w kształcie litery U. Efekt słabnie przy dodatkowej podaży powyżej ok. 1170 mg dziennie, a ciśnienie w badaniach zaczynało rosnąć przy wysokich dawkach (ok. 3100 mg dodatkowego potasu). Autorzy zalecają ostrożność, bo badań przy wysokich dawkach jest mało.

   Słabe dowodyŹródło 2

5. Na skurcze i pocenie się nie ma dobrych dowodów dla samego potasu. W małym badaniu (13 osób) napój z elektrolitami nie zapobiegł skurczom łydek w upale.

   Brak dowodów na efektŹródła 20, 21

Najczęstsze pytania

Jak stosować

• ✓Zbliż się do ok. 3500 mg dziennie, jedząc ziemniaki, strączki, warzywa, owoce i nabiał.
• ✓Nie kupuj tabletek z potasem jako sposobu na skurcze czy regenerację po treningu.
• ✓Przy nadciśnieniu zapytaj lekarza, czy zwiększenie potasu z diety lub sól zamienna są dla Ciebie odpowiednie.
• ✓Jeśli stosujesz sól zamienną, wybierz mieszankę z ok. 25–30% chlorku potasu i nie zwiększaj jej ilości ponad to, co zalecił lekarz.
• ✓Przy skurczach najpierw sprawdź nawodnienie, sód i rozgrzewkę. Częste lub nocne skurcze wymagają badania potasu i magnezu we krwi.

Bezpieczeństwo

• !Duże dawki potasu mogą podnieść poziom potasu we krwi (hiperkaliemia), zwłaszcza przy chorobach nerek.
• !Szczególna ostrożność przy ACE-inhibitorach, sartanach, spironolaktonie i amiloride, bo te leki utrudniają wydalanie potasu.
• !Czerwone flagi: osłabienie lub porażenie mięśni, kołatanie serca, nierówny rytm, omdlenie, ból w klatce piersiowej, duszność. Dzwoń na pogotowie (112).
• !Biegunka lub wymioty trwające dłużej niż 1–2 dni, zwłaszcza przy lekach moczopędnych albo na ciśnienie: kontakt z lekarzem w tej samej dobie.

Mity

• •Banan to najlepsze źródło potasu. Nie, to dobre, ale nie najlepsze źródło. W polskich danych największy udział mają warzywa i ziemniaki [18].
• •Po treningu trzeba uzupełnić potas tabletką. Brak dowodów, że tabletka poprawia regenerację [21].
• •Potas leczy skurcze. Brak dobrych dowodów dla potasu [20,21].
• •Limit 99 mg to prawo. To raczej praktyka producentów i ostrzeżenia dotyczące tabletek z chlorkiem potasu [7].
• •Sól potasowa jest bezpieczna dla wszystkich. W badaniu SSaSS nie stwierdzono różnicy w poważnej hiperkaliemii, ale ryzyko dotyczy osób z chorobami nerek i na niektórych lekach [10,15,17].