Astaksantyna: pełny raport

Wniosek

Astaksantyna (barwnik z alg Haematococcus pluvialis) w dawkach 4–12 mg dziennie jest w badaniach dobrze tolerowana. Najlepiej, choć na małych i często finansowanych komercyjnie badaniach, wypada w skórze (nawilżenie, sprężystość, odporność na oparzenie UV) [1][2][3]. U trenujących zbiorcze analizy wskazują raczej na niższe markery uszkodzenia mięśni po wysiłku niż na lepszą wydolność [5][6], a wpływ na tłuszcze we krwi, ciśnienie i masę ciała jest niejednoznaczny lub zerowy u osób zdrowych [9][10][12]. „Na anti-aging" nie ma dowodu poza kondycją skóry: nie badano długości życia ani innych miar starzenia się u ludzi.

Poziom dowodów

C (ogółem). Zależnie od pytania:

• Skóra (nawilżenie, sprężystość): B/C. Są metaanalizy dodatnie, ale oparte na kilku małych badaniach, głównie u zdrowych Japonek, z umiarkowaną do dużej niespójnością wyników i zastrzeżeniem autorów o finansowaniu komercyjnym [1][2]. Zmarszczki w metaanalizie nieistotnie.
• Regeneracja po wysiłku (CK, LDH): C. Metaanaliza 24 badań, ale wyniki niespójne (LDH z dużą niejednorodnością) [5].
• Wydolność: D/C. Metaanaliza 24 badań nie wykazała poprawy VO2max, wyniku jazdy na czas ani maksymalnej mocy [5]; pojedyncze małe badania pokazują poprawę [18][19][20][21].
• Oczy (zmęczenie wzroku): C. Pojedyncze badania [15][16].
• Lipidy, ciśnienie, masa ciała, glukoza u zdrowych lub z ryzykiem: D/C. Starsze metaanalizy bez efektu [9][10], nowsze z drobnymi zmianami w HDL i triglicerydach [11]; masa ciała bez efektu [12]. U osób z cukrzycą typu 2 lub stanem przedcukrzycowym metaanaliza 9 badań wykazała poprawę glikemii i lipidów [13]: B/C, ale to inna grupa niż zdrowi trenujący.
• Bezpieczeństwo: dobre dane w dawkach do ok. 12 mg dziennie, wyraźne ograniczenia u dzieci i młodzieży oraz brak danych u kobiet w ciąży (nie znaleziono).

Co mówią badania

Skóra

• Metaanaliza z przeglądem systematycznym obejmująca 11 badań (9 z losowym przydziałem, doustna astaksantyna): względem placebo poprawiła nawilżenie (SMD 0,53; 95% CI 0,05–1,01; I² = 52%) i sprężystość (SMD 0,77; 95% CI 0,19–1,35; I² = 75%), ale nie zmniejszyła istotnie głębokości zmarszczek (SMD −0,26; 95% CI −0,58 do 0,06). Streszczenie nie podaje dawek, czasu ani finansowania [1].
• Przegląd systematyczny 11 badań (6 z losowym przydziałem, podwójnie zaślepionych; reszta otwarte, bez grupy kontrolnej): w wielu badaniach poprawa tekstury, zmarszczek i nawilżenia na końcu badania oraz ochrona przed uszkodzeniem skóry przez UV; brak poważnych działań niepożądanych. Autorzy podkreślają, że badania były małe, głównie u zdrowych Japonek, wiele finansowanych przez firmy, a „potencjalny konflikt interesów trudno uwzględnić". Zakres dawek w tych badaniach: 3–6 mg dziennie [2].
• Badanie z losowym przydziałem na 23 zdrowych Japończykach: 4 mg dziennie przez 10 tygodni (pomiary po 9 tygodniach). Grupa z astaksantyną miała wyższą minimalną dawkę wywołującą rumień (MED, czyli odporność skóry na oparzenie UV) i mniejszą utratę wilgoci w napromieniowanym miejscu; subiektywna poprawa tekstury skóry w miejscach nienapromieniowanych. Streszczenie nie podaje liczb ani finansowania [3].
• Dwa badania opisane w jednej pracy: otwarte, bez grupy kontrolnej, 30 kobiet, 8 tygodni, 6 mg doustnie połączone z kremem (efekty na zmarszczki i sprężystość pod oczami po 8 tygodniach, tekstura policzka już po 4 tygodniach); oraz badanie z placebo na 36 zdrowych mężczyznach, 6 tygodni, 6 mg dziennie: poprawa zmarszczek „kurzych łapek", sprężystości i utraty wody przez skórę [4]. Część otwarta nie ma grupy kontrolnej, więc nie dowodzi działania.
• Ocena: efekt na skórę jest prawdopodobny, ale niewielki i niepewny; brak dużych, niezależnych badań.

Czas, po którym mierzono efekty (skóra, oczy, zmęczenie)

• Skóra: końcowe pomiary po 6 tygodniach [4], 9–10 tygodniach [3] i 8 tygodniach (badanie otwarte, pierwsze zmiany tekstury po 4 tygodniach) [4]. „4–8 tygodni" ma więc pokrycie dla skóry, ale najpewniejsze dane to końcówki 6–10 tygodni.
• Oczy: badanie na 60 dorosłych, 9 mg dziennie w diecie przez 6 tygodni; poprawę ostrości wzroku po pracy przy ekranie zmierzono tylko w grupie ≥ 40 lat, u młodszych brak różnicy; bez różnicy w ostrości funkcjonalnej i reakcji źrenic [16]. Badanie na 64 dzieciach (10–14 lat), 4 mg dziennie przez 84 dni: wynik kwestionariusza zmęczenia oczu poprawił się o 4,00 punktu w grupie astaksantyny wobec 1,72 przy placebo (różnica między grupami 20%), skala zmęczenia wzroku o 27% niższa; bez różnic między grupami w ostrości wzroku, punkcie bliskim, teście Schirmera ani markerach odporności. Tytuł pracy podaje handlową nazwę preparatu (AstaReal), co sugeruje związek z producentem [15].
• Zmęczenie: badanie krzyżowe na 24 zdrowych osobach, 4 tygodnie na preparat; astaksantyna była podawana razem z sezaminem, więc efektu nie można przypisać samej astaksantynie: lepszy powrót po zmęczeniu umysłowym, brak różnic w pozostałych punktach [17]. Metaanaliza 11 badań (346 zdrowych osób): tylko 2 badania dotyczyły subiektywnego zmęczenia i wykazały trend poprawy, a efekt na wskaźniki poznawcze po 8–12 tygodniach był graniczny (SMD 0,12; 95% CI −0,02 do 0,26) lub zerowy (czas reakcji) [7].
• Szybkie zmiany u sportowców: w badaniu na zawodnikach taekwondo (12 mg dziennie) różnice w wyniku kopnięć zaczęły być istotne od 1. i 2. tygodnia (zależnie od testu) i utrzymały się do 4. tygodnia [21]; w innym badaniu na taekwondzistach SOD (enzym antyoksydacyjny) był wyższy w 2. i 4. tygodniu, a MDA niższe w 4. tygodniu (analiza eksploratoryjna) [22]. W 4–7-dniowych badaniach kolarskich mierzono wyniki po 4 i 7 dniach [19][20].

Regeneracja i wydolność u trenujących

• Metaanaliza 24 badań z losowym przydziałem (zdrowi i sportowcy; wyszukiwanie do stycznia 2026): astaksantyna zmniejszyła kinazę kreatynową (CK, marker uszkodzenia mięśni; SMD −0,45; 95% CI −0,83 do −0,07) i dehydrogenazę mleczanową (LDH; SMD −0,93; 95% CI −1,39 do −0,48, ale „duża niejednorodność"), bez efektu na MDA i interleukinę 6, i bez istotnej poprawy VO2max, wyniku jazdy na czas ani maksymalnej mocy. Autorzy: korzystniejsza dla regeneracji niż dla wydolności [5].
• Metaanaliza 7 badań (188 osób, dawki 4–28 mg dziennie przez 4 dni do 12 tygodni): obniżone produkty utlenienia białek (AOPP; SMD −1,06; 95% CI −1,49 do −0,62), ale MDA/TBARS, SOD, CK i IL-6 bez istotnych zmian; autorzy piszą, że szersze korzyści fizjologiczne lub wydolnościowe „pozostają niepotwierdzone" [6].
• Metaanaliza 11 badań (346 zdrowych osób): w połączeniu z regularnym treningiem poprawa wydolności fizycznej (SMD 0,62; 95% CI 0,17–1,06), zwłaszcza w wysiłku tlenowym (SMD 0,45; 95% CI 0,13–0,76), przy dawce ≥ 20 mg oraz przy suplementacji dłuższej niż 12 tygodni. Autorzy zaznaczają potrzebę większych badań [7]. Wynik przeczy częściowo [5], co pokazuje, że wnioski zależą od doboru badań.
• Małe badania z losowym przydziałem: 21 kolarzy, 4 mg dziennie przez 28 dni (ukończyło 14): 20 km na czas szybciej o 121 s wobec 19 s przy placebo, po 7 osób w grupie, mechanizm niejasny [18]; 12 kolarzy, 12 mg dziennie przez 7 dni, badanie krzyżowe: 40 km szybciej o 51 s (1,2%), efekt mały (g = 0,21), większe spalanie tłuszczu pod koniec próby [19]; 10 mężczyzn, 28 mg dziennie przez 4 dni: czas do wyczerpania 85,4 vs 72,1 min, niższe CK i MDA po wysiłku [20]; zawodnicy taekwondo, 12 mg dziennie przez 4 tygodnie: bez zmiany masy mięśniowej i tłuszczu, ale więcej kopnięć w testach [21].
• Metaanaliza markerów stresu oksydacyjnego i stanu zapalnego (12 badań, 380 osób): niższe MDA (SMD −0,95; 95% CI −1,67 do −0,23), niższa interleukina 6 u chorych na cukrzycę typu 2 (−0,70 pg/ml); CRP i TNF-α bez istotnych zmian. Tytuł pracy mówi o „łagodnym" obniżeniu [8].

Lipidy, ciśnienie, masa ciała, glukoza

• Metaanaliza 14 badań (2020): brak związku z glukozą na czczo, HbA1c, cholesterolem całkowitym, LDL, triglicerydami, BMI, masą ciała i ciśnieniem; wzrost HDL o 1,47 mg/dl; CRP spadało tylko przy suplementacji ≥ 12 tygodni lub dawce > 12 mg dziennie (−0,53 mg/l oraz −0,39 mg/dl) [9]. Starsza metaanaliza 7 badań (280 osób, 2015): brak wpływu na lipidy, drobny trend w glukozie [10].
• Metaanaliza z 2025 r. dla dawek 6–24 mg dziennie (8 badań; wyniki podano dla 6–20 mg dziennie): wyższe HDL i niższe triglicerydy, bez wpływu na LDL i cholesterol całkowity; autorzy sami piszą o konieczności dalszych badań [11]. Metaanaliza 9 badań: brak wpływu na BMI i masę ciała, bez zależności od dawki [12].
• Metaanaliza 7 badań (321 osób z ryzykiem zespołu metabolicznego): „marginalny" wpływ na cholesterol całkowity i ciśnienie skurczowe, istotny spadek LDL [14].
• Osoby z cukrzycą typu 2 lub stanem przedcukrzycowym (9 badań, 403 osoby): niższa glukoza na czczo (−16,1 mg/dl), HbA1c (−0,34), triglicerydy (−20,9 mg/dl), LDL (−9,4 mg/dl), cholesterol całkowity (−12,2 mg/dl) i wyższe HDL (+3,0 mg/dl); bez wpływu na HOMA-IR, masę ciała i BMI [13]. Dotyczy chorych, nie zdrowych trenujących.

Dawkowanie i stosowanie

• Dawki w badaniach: najczęściej 4–6 mg dziennie (skóra, oczy) [2][3][4][15], 9 mg [16], 12 mg dziennie (trenujący) [19][21][22], do 28 mg dziennie w badaniach krótkich [20]. Przeglądy wskazują 3–6 mg dziennie dla skóry [2]; zakres 2–12 mg z pytania ma więc pokrycie, a powyżej 12 mg są tylko krótkie badania.
• Czas stosowania: badania kliniczne trwały od 4 dni do 12 tygodni; dla skóry zwykle 6–10 tygodni [3][4], dla oczu 6 tygodni lub 84 dni [15][16]. Zalecenie „4–8 tygodni" ma pokrycie dla skóry i zmęczenia, ale nie dla CRP (efekt dopiero od 12 tygodni [9]) ani dla wydolności w analizie podgrup (> 12 tygodni [7]).
• Przyjmowanie z tłuszczem: astaksantyna jest rozpuszczalna w tłuszczach i słabo się wchłania. Po pojedynczej dawce 40 mg preparaty na bazie lipidów dały 1,7–3,7 razy lepszą biodostępność niż suplement referencyjny (otwarte badanie na zdrowych mężczyznach), a okres półtrwania wyniósł 15,9 ± 5,3 godziny [27]. W małym badaniu (n = 6–7 w grupie) przyjęcie po posiłku dało pole pod krzywą stężenia ok. 7219 wobec 2968 µg·h/l przed posiłkiem; palenie skracało okres półtrwania [28]. Wniosek: przyjmuj z posiłkiem zawierającym tłuszcz.
• Nie znalazłem badań porównujących pory dnia pod kątem efektów klinicznych.

Formy i porównania

• Naturalna (z alg H. pluvialis) i syntetyczna astaksantyna różnią się chemicznie. Autorzy przeglądu bezpieczeństwa uważają, że wyniki badań z formą syntetyczną nie powinny służyć do oceny bezpieczeństwa formy naturalnej, a badań bezpieczeństwa formy syntetycznej (także u ludzi) jest mało [23]. Streszczenia przeglądanych prac zwykle nie podają, z jakiego źródła pochodziła astaksantyna, więc nie da się porównać skuteczności obu form.
• Dawki zatwierdzane w różnych krajach wahają się od 2 do 24 mg dziennie [23].

Bezpieczeństwo, skutki uboczne i interakcje

• Przegląd 87 badań na ludziach z naturalną astaksantyną: żadne nie wykazało problemów z bezpieczeństwem, w tym 35 badań z dawkami ≥ 12 mg dziennie [23]. Badanie z placebo na 35 dorosłych, 6 mg dziennie przez 8 tygodni: bez klinicznie istotnych zmian w morfologii, biochemii i ciśnieniu (statystycznie istotne, ale bardzo małe różnice w wapniu, białku całkowitym i eozynofilach uznano za bez znaczenia klinicznego) [26].
• Dopuszczalne dzienne spożycie (ADI): panel EFSA ds. dodatków paszowych (FEEDAP) w 2019 r. ustalił 0,2 mg na kg masy ciała dziennie (poprzednio 0,034 mg/kg, ocena z 2014 r.), a panel NDA przyjął tę wartość, czyli ok. 12 mg dziennie dla osoby 60 kg (własne obliczenie) [24][25]. W 2020 r. EFSA (panel NDA) uznała 8 mg dziennie z suplementów łącznie z dietą (ryby, skorupiaki) za bezpieczne dla dorosłych; młodzież 14 do < 18 lat osiąga ADI, a u dzieci 10 do < 14 lat ADI jest przekroczone o 28% [24]. Przegląd z 2019 r. krytykował wcześniejszą wartość ADI 2 mg dziennie jako opartą na badaniu na szczurach z syntetyczną astaksantyną [23].
• Opinia EFSA z 2025 r. (inna mączka z alg jako nowa żywność do analogów nabiału i napojów): ADI nadal 0,2 mg/kg dziennie; przy dodaniu suplementów łączne spożycie dorosłych sięga ADI, a u dzieci od 3 lat i młodzieży je przekracza, więc nowy produkt uznano za bezpieczny pod warunkiem, że dzieci i młodzież nie przyjmują w tym samym dniu suplementów z astaksantyną [25]. Według tej opinii unijne przepisy dopuszczają w suplementach z olejkiem z alg najwyżej 8 mg dziennie od 14. roku życia, 5,7 mg w wieku 10 do < 14 lat i 2,3 mg w wieku 3 do < 10 lat; starsze przepisy (2021) wymagały etykiety „nie dla dzieci poniżej 14 lat”, a obecna etykieta wyklucza dzieci poniżej 3 lat [25].
• Interakcje: opisano jeden przypadek (kobieta 69 lat, leczona warfaryną): doba po dodaniu astaksantyny pojawiły się siniaki, a INR wzrósł z 1,4 do 10,38; autorzy uznali związek za prawdopodobny. To pojedynczy opis przypadku, nie dowód, ale powód do ostrożności przy lekach przeciwzakrzepowych [29].
• Ciąża i karmienie piersią: w otwartych źródłach nie znaleziono danych o bezpieczeństwie u ludzi. Czerwone flagi: skonsultuj się z lekarzem przed użyciem, jeśli bierzesz leki przeciwzakrzepowe, jesteś w ciąży lub karmisz piersią, albo gdy po suplemencie pojawią się siniaki, krwawienia, czarne stolce lub silny ból brzucha.
• Zabarwienie skóry lub stolca: nie udało się potwierdzić tego w otwartych abstraktach ani na stronach instytucji, które przeglądałem; nie podaję tego jako ustalonego faktu.

Mity

• „Astaksantyna odmłodzi" — dowody dotyczą nawilżenia i sprężystości skóry (SMD 0,53 i 0,77 w metaanalizie), nie zmarszczek (wynik nieistotny) i nie długości życia [1].
• „Poprawia wyniki sportowe" — metaanaliza 24 badań nie znalazła poprawy VO2max, czasu na dystansie ani maksymalnej mocy [5]; pojedyncze małe badania (7–12 osób w grupie) są sprzeczne z tym wynikiem [18][19][20].
• „Chudnie się od niej" — metaanaliza 9 badań: brak wpływu na masę ciała i BMI [12].
• „Obniża cholesterol i ciśnienie" — u zdrowych i z ryzykiem metabolicznym przeważnie brak efektu lub drobny (HDL, triglicerydy) [9][10][11][14].
• „Im więcej, tym lepiej" — w zbiorczych analizach dawka powyżej 12 mg dziennie dała efekt tylko na CRP [9]; ADI wynosi 0,2 mg/kg dziennie [24].
• „Jest bezpieczna dla wszystkich" — młodzież i dzieci mogą przekraczać ADI przy 8 mg dziennie z suplementów razem z dietą [24][25]; opisano interakcję z warfaryną [29].

Źródła

1. Zhou X, Cao Q, Orfila C, Zhao J, Zhang L. Systematic Review and Meta-Analysis on the Effects of Astaxanthin on Human Skin Ageing. Nutrients, 2021. Przegląd systematyczny i metaanaliza. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34578794/
2. Ng QX, De Deyn MLZQ, Loke W, Foo NX, Chan HW, Yeo WS. Effects of Astaxanthin Supplementation on Skin Health: A Systematic Review of Clinical Studies. J Diet Suppl, 2021. Przegląd systematyczny. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32202443/
3. Ito N, Seki S, Ueda F. The Protective Role of Astaxanthin for UV-Induced Skin Deterioration in Healthy People - A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Trial. Nutrients, 2018. Badanie z losowym przydziałem. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29941810/
4. Tominaga K, Hongo N, Karato M, Yamashita E. Cosmetic benefits of astaxanthin on humans subjects. Acta Biochim Pol, 2012. Badanie otwarte i badanie z losowym przydziałem. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22428137/
5. Liu S, Yao W, Wei Y, Azhati S, Wu Y, Zhong W, Wang P, Dai H, Zhao K, Liu C. The Effects of Astaxanthin Supplementation on Exercise Recovery Biomarkers and Exercise Performance: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients, 2026. Metaanaliza. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42197030/
6. You T, Peng K, Zhao K, Liu S, Sun F, Yu B, Dou Y, Tang J, Jiang W, Liu C. Effects of astaxanthin supplementation on exercise-induced oxidative stress: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. 3 Biotech, 2026. Metaanaliza. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41710469/
7. Liu C, Dong X, Jia J, Ha M. Effects of Astaxanthin Supplementation on Fatigue, Motor Function and Cognition: A Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Biol Res Nurs, 2024. Metaanaliza. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38243785/
8. Ma B, Lu J, Kang T, Zhu M, Xiong K, Wang J. Astaxanthin supplementation mildly reduced oxidative stress and inflammation biomarkers: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Nutr Res, 2022. Metaanaliza. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35091276/
9. Xia W, Tang N, Kord-Varkaneh H, Low TY, Tan SC, Wu X, Zhu Y. The effects of astaxanthin supplementation on obesity, blood pressure, CRP, glycemic biomarkers, and lipid profile: A meta-analysis of randomized controlled trials. Pharmacol Res, 2020. Metaanaliza. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32755613/
10. Ursoniu S, Sahebkar A, Serban MC, Banach M. Lipid profile and glucose changes after supplementation with astaxanthin: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Arch Med Sci, 2015. Metaanaliza. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25995739/
11. Fornari Laurindo L, Dogani Rodrigues V, Penna Carneiro D, et al. Assessing the Effects of Moderate to High Dosage of Astaxanthin Supplementation on Lipid Profile Parameters - A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Studies. Pharmaceuticals (Basel), 2025. Metaanaliza. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40872489/
12. Laurindo LF, Dogani Rodrigues V, Audi M, et al. Therapeutic Potential of Astaxanthin for Body Weight Regulation: A Systematic Review and Meta-Analysis with Dose-Response Assessment. Pharmaceuticals (Basel), 2025. Metaanaliza. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41155597/
13. Molani-Gol R, Bohlouli Sardroudi S, Rafraf M. Effects of Astaxanthin Supplementation on Glycemic Control and Lipid Profile in Patients With Prediabetes and Type 2 Diabetes: A Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Nutr Metab Insights, 2026. Metaanaliza. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42100673/
14. Leung LY, Chan SM, Tam HL, Wong ES. Astaxanthin Influence on Health Outcomes of Adults at Risk of Metabolic Syndrome: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients, 2022. Metaanaliza. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35631193/
15. Hecht KA, Marwah M, Wood V, Nishida Y, Bach AE, Gerson J, Hom MM, Schnackenberg J, Raote S, et al. Astaxanthin (AstaReal) Improved Acute and Chronic Digital Eye Strain in Children: A Randomized Double-Blind Placebo-Controlled Trial. Adv Ther, 2025. Badanie z losowym przydziałem. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40014233/
16. Sekikawa T, Kizawa Y, Li Y, Miura N. Effects of diet containing astaxanthin on visual function in healthy individuals: a randomized, double-blind, placebo-controlled, parallel study. J Clin Biochem Nutr, 2023. Badanie z losowym przydziałem. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36777084/
17. Imai A, Oda Y, Ito N, Seki S, Nakagawa K, Miyazawa T, Ueda F. Effects of Dietary Supplementation of Astaxanthin and Sesamin on Daily Fatigue: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled, Two-Way Crossover Study. Nutrients, 2018. Badanie krzyżowe z losowym przydziałem. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29495607/
18. Earnest CP, Lupo M, White KM, Church TS. Effect of astaxanthin on cycling time trial performance. Int J Sports Med, 2011. Badanie z losowym przydziałem. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21984399/
19. Brown DR, Warner AR, Deb SK, Gough LA, Sparks SA, McNaughton LR. The effect of astaxanthin supplementation on performance and fat oxidation during a 40 km cycling time trial. J Sci Med Sport, 2021. Badanie krzyżowe z losowym przydziałem. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32660833/
20. Tsao JP, Wu PY, Kuo HT, Hong WH, Chen CC, Wang MY, Korivi M, Cheng IS. Effect of astaxanthin supplementation on cycling performance, muscle damage biomarkers and oxidative stress in young adults: a randomized controlled trial. BMC Sports Sci Med Rehabil, 2025. Badanie z losowym przydziałem. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40615903/
21. Zhang XC, Shu MY, Li KM, et al. Effects of 4-week astaxanthin supplementation on athletic performance and body composition in young male taekwondo athletes: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Front Nutr, 2025. Badanie z losowym przydziałem. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41473192/
22. Shu MY, Pei LY, Luo J, Zhang XY, Li HX, Shao L, et al. Effects of 28-day astaxanthin supplementation on psychological fatigue and biochemical markers in taekwondo athletes: a randomized controlled trial. Nutr J, 2026. Badanie z losowym przydziałem. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42426781/
23. Brendler T, Williamson EM. Astaxanthin: How much is too much? A safety review. Phytother Res, 2019. Przegląd. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31788888/
24. EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA), Turck D, Castenmiller J, de Henauw S, et al. Safety of astaxanthin for its use as a novel food in food supplements. EFSA Journal, 2020. Opinia instytucji. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32874213/
25. EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA). Safety of algal meal from Haematococcus pluvialis containing astaxanthin as a novel food pursuant to Regulation (EU) 2015/2283. EFSA Journal 23(12):e9736, 2025. Opinia instytucji. https://doi.org/10.2903/j.efsa.2025.9736 (tekst: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12673276/)
26. Spiller GA, Dewell A. Safety of an astaxanthin-rich Haematococcus pluvialis algal extract: a randomized clinical trial. J Med Food, 2003. Badanie z losowym przydziałem. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12804020/
27. Mercke Odeberg J, Lignell A, Pettersson A, Höglund P. Oral bioavailability of the antioxidant astaxanthin in humans is enhanced by incorporation of lipid based formulations. Eur J Pharm Sci, 2003. Badanie farmakokinetyczne. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12885395/
28. Okada Y, Ishikura M, Maoka T. Bioavailability of astaxanthin in Haematococcus algal extract: the effects of timing of diet and smoking habits. Biosci Biotechnol Biochem, 2009. Badanie farmakokinetyczne. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19734684/
29. Santiyanon N, Yeephu S. Interaction between warfarin and astaxanthin: A case report. J Cardiol Cases, 2019. Opis przypadku. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31073352/

Weryfikacja

• zgodne – [1] metaanaliza skóry: 11 badań (9 z losowym przydziałem), nawilżenie SMD 0,53 (0,05–1,01), sprężystość 0,77 (0,19–1,35), zmarszczki −0,26 (−0,58 do 0,06) nieistotnie [1].
• zgodne – [3] 23 zdrowych Japończyków, 4 mg dziennie, 10 tygodni, pomiary po 9 tygodniach, wyższa MED i mniejsza utrata wilgoci [3].
• zgodne – [5] metaanaliza 24 badań (do stycznia 2026): CK SMD −0,45, LDH SMD −0,93 z dużą niejednorodnością, brak poprawy VO2max, jazdy na czas i mocy [5].
• zgodne – [7] 11 badań, 346 zdrowych osób, wydolność SMD 0,62, tlenowa 0,45, dawka ≥ 20 mg i > 12 tygodni; poznawcze SMD 0,12 (−0,02 do 0,26) [7].
• zgodne – [9] 14 badań: bez efektu na glukozę, HbA1c, TC, LDL, TG, BMI, masę, ciśnienie; HDL +1,473 mg/dl; CRP tylko przy ≥ 12 tygodni i > 12 mg [9].
• poprawione – było: wyniki [13] bez triglicerydów, jest: dodano spadek triglicerydów (−20,9 mg/dl) z abstraktu 9 badań, 403 osób [13].
• poprawione – było: „EFSA w 2019 r. ustaliła ADI 0,2 mg/kg”, jest: ADI wyznaczył w 2019 r. panel FEEDAP, panel NDA przyjął je w opinii z 2020 r. (8 mg z suplementów plus dieta bezpieczne dla dorosłych; młodzież 14 do < 18 lat osiąga ADI; dzieci 10 do < 14 lat przekraczają o 28%) [24].
• poprawione – było: w 2025 r. „suplementy nie są zalecane osobom poniżej 14 lat” według etykietowania UE, jest: limity 8 / 5,7 / 2,3 mg dla grup wiekowych potwierdzone w pełnym tekście, ale starsza etykieta „poniżej 14 lat” (2021) została zmieniona (obecnie „poniżej 3 lat”); wniosek opinii: bezpieczne pod warunkiem braku suplementów astaksantyny u dzieci i młodzieży tego samego dnia [25].
• poprawione – było: [11] dawki 6–24 mg dziennie dla wyników HDL i triglicerydów, jest: przegląd obejmował 6–24 mg, a wyniki dotyczą 6–20 mg dziennie [11].
• zgodne – [23] 87 badań z naturalną astaksantyną bez problemów bezpieczeństwa, 35 z ≥ 12 mg; dawki zatwierdzane 2–24 mg; krytyka ADI 2 mg z badania na szczurach z formą syntetyczną [23].
• poprawione – było: [26] „bez klinicznie istotnych zmian”, jest: dodano, że istotne statystycznie, ale bez znaczenia klinicznego były małe różnice w wapniu, białku całkowitym i eozynofilach [26].
• zgodne – [15] 64 dzieci 10–14 lat, 4 mg, 84 dni, CVS-Q −4,00 vs −1,72 (różnica 20%), VFLS o 27% lepsza, bez różnic w Schirmerze, ostrości i markerach odporności [15].
• zgodne – [18] 21 kolarzy (14 ukończyło, po 7), 4 mg, 28 dni, 20 km szybciej o 121 s wobec 19 s przy placebo [18]; [19] 12 kolarzy, 12 mg, 7 dni, 40 km o 51 s (1,2%), g = 0,21 [19]; [20] 10 mężczyzn, 28 mg, 4 dni, 85,4 vs 72,1 min [20]; [21] taekwondo 12 mg, 4 tygodnie, różnice od 1. i 2. tygodnia [21].
• zgodne – [29] kobieta 69 lat na warfarynie, INR 1,4 → 10,38 dobę po astaksantynie, związek „prawdopodobny” [29]; [27] 40 mg, biodostępność 1,7–3,7 razy, t½ 15,9 ± 5,3 h [27]; [28] AUC 7219 vs 2968 [28].
• nie do sprawdzenia – zabarwienie skóry lub stolca po astaksantynie oraz bezpieczeństwo w ciąży i podczas karmienia: raport słusznie nie podaje tego jako faktu, brak źródła do potwierdzenia.