Nie ma badań, które pokazują, że rutynowe badania krwi poprawiają wyniki albo zdrowie osoby trenującej. Wysiłek zmienia część wyników (ALT, AST, CK, kreatynina, hepcydyna), więc wynik trzeba czytać z kontekstem treningu i kreatyny, a zakresy z laboratorium nie zawsze pasują do sportowca.
Słabe dowody: małe badania, wyniki mieszane. Jak oceniamy badania
Kreatyna podnosi kreatyninę we krwi średnio o 0,14 mg/dl. U zdrowych dorosłych pomiar przesączania nerek metodą Cr-EDTA nie wykazał istotnej zmiany, więc wzrost wynika ze zmiany metabolizmu kreatyniny, a nie z uszkodzenia nerek.
eGFR liczone z kreatyniny spada średnio o ok. 11 ml/min na kreatynie. Mocznik, albuminuria i białkomocz nie zmieniają się istotnie.
Po jednorazowym intensywnym treningu siłowym u 15 zdrowych mężczyzn ALT i AST wzrosły istotnie i pozostały podwyższone co najmniej 7 dni. CK wzrosła bardzo wysoko. To małe badanie.
Zakresy referencyjne z populacji ogólnej nie pasują do sportowców. W analizie 14 010 próbek od 3588 sportowców kreatynina, mocznik, CK, AST, ALT, LDH, potas i bilirubina różniły się od populacji ogólnej.
Według stanowiska MSHSAA ferrytyna poniżej 30 µg/L oznacza niedobór, który wymaga uzupełnienia. Dla wytrzymałościowców poleca się cel 40–50 µg/L.
W badaniu 14 biegaczek ferrytyna spadała podczas 8-tygodniowego treningu: odsetek z ferrytyną ≤20 µg/L wzrósł z 50% do 71%. 10 dni regeneracji nie uzupełniło zapasów.
Hepcydyna (hormon regulujący żelazo) rośnie po wysiłku u sportowców z ferrytyną od 30 µg/L, a u osób poniżej 30 µg/L nie rośnie. W badaniu mierzono ją 3 godziny po wysiłku.
Przy AAS: hematokryt powyżej 0,52 (mężczyźni) lub 0,48 (kobiety) to powód do zmniejszenia lub odstawienia sterydów i powtórzenia badania. Powyżej 0,60 (mężczyźni) lub 0,56 (kobiety) trzeba je odstawić i pilnie skierować do hematologa.
U zdrowych dorosłych nie wykazano uszkodzenia nerek. W metaanalizie 26 badań z 1036 osobami pomiar przesączania nerek metodą Cr-EDTA nie wykazał istotnej zmiany. Przy chorobie nerek decyduje lekarz.
Kreatyna podnosi kreatyninę w surowicy średnio o 0,14 mg/dl (przedział 0,05–0,22). Autorzy metaanalizy wiążą to ze zmianą metabolizmu kreatyniny, a nie z pogorszeniem pracy nerek.
eGFR liczone z kreatyniny spada średnio o ok. 11 ml/min. Pomiar metodą Cr-EDTA nie pokazał istotnej różnicy, więc ten spadek wynika z innego metabolizmu kreatyniny.
Metaanaliza objęła też osoby z przewlekłą chorobą nerek. W podgrupie osób dializowanych kreatyna podniosła kreatyninę, a mocznik spadł. Przy chorobie nerek o stosowaniu kreatyny decyduje lekarz.
Tak. U 15 zdrowych mężczyzn po intensywnym treningu siłowym ALT i AST wzrosły istotnie i utrzymywały się co najmniej 7 dni. Wynik warto zinterpretować z datą ostatniego treningu.
Jeśli ALT jest poniżej 3-krotności górnej normy, powtórz badanie 10–14 dni po zaprzestaniu intensywnego dźwigania ciężarów. Dotyczy to wytycznych dla osób stosujących sterydy, więc przy wątpliwościach skonsultuj wynik z lekarzem.
Nie zawsze. Po jednym intensywnym treningu siłowym u 15 zdrowych mężczyzn ALT i AST (enzymy wątrobowe) wzrosły istotnie i pozostały podwyższone co najmniej 7 dni. Wynik trzeba więc czytać z uwzględnieniem ostatniego treningu. Powtórz badanie po 10 do 14 dniach bez intensywnego dźwigania, a jeśli nadal jest podwyższone albo pojawia się żółtaczka, ciemny mocz lub ból pod prawym łukiem żebrowym, ustal przyczynę z lekarzem.
