Gorączka i ból: paracetamol, ibuprofen, aspiryna, naproksen – kiedy i jak: pełny raport

Wniosek

Paracetamol, ibuprofen, aspiryna i naproksen łagodzą ból i obniżają temperaturę, ale w przeglądach badań na przeziębienie nie ma dowodu, że skracają chorobę: w zbiorczej analizie niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) poprawiały wyniki dotyczące bólu, ale nie skracały przeziębienia, a dla paracetamolu u dorosłych autorzy uznali dowody za zbyt słabe, by kierować praktyką [18][19]. Dla aspiryny i naproksenu osobnych przeglądów na przeziębienie ani grypę nie sprawdzono. Gorączka sama jest reakcją obronną organizmu; brytyjska służba zdrowia (NHS) wymienia paracetamol lub ibuprofen jako sposób na dyskomfort, a nie jako konieczność [12][13]. Każdy z tych leków ma własne ryzyka (wątroba, żołądek, nerki, serce, astma, ciąża), a dawki i limity różnią się między preparatami, dlatego liczy się ulotka konkretnego leku [1][2][3][4][5][6].

Poziom dowodów

B. Są przeglądy badań z losowym przydziałem (Cochrane) dla przeziębienia i dla gorączki u dzieci, ale dla dorosłych z przeziębieniem badania są nieliczne, w większości krótkie (kilka godzin) i małe [18][19]. Dla grypy u dorosłych osobnych przeglądów nie sprawdzono. Nie znaleziono dobrych badań, które pokazałyby, że obniżanie gorączki u zdrowych dorosłych z infekcją zmienia przebieg choroby; jedyne duże badanie na gorączce dotyczyło chorych na oddziałach intensywnej terapii [26]. Dane o ryzykach leków pochodzą ze zbiorczych analiz badań i z oficjalnych charakterystyk produktów leczniczych (ChPL) [1]-[6][29]; ChPL są dokumentami rejestracyjnymi producentów, nie badaniami.

Co mówią badania

Przeziębienie, dorośli

• Paracetamol: przegląd Cochrane z 2013 roku objął 4 badania, 758 osób; wyników nie połączono statystycznie, bo badania były różne. Trzy z czterech trwały tylko 4-6 godzin. Zatkany nos poprawił się w 2 z 4 badań, katar w jednym; kichanie i kaszel nie poprawiły się w badaniu, które to oceniało; ból gardła i złe samopoczucie nie poprawiły się w 2 badaniach; ból głowy i bóle mięśni poprawiły się w 2 badaniach, w jednym bez różnicy. Żadne badanie nie podało, czy przeziębienie trwa krócej. Drobne skutki uboczne (m.in. żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy, senność, suchość w ustach, nasilone pocenie) opisano w 2 z 4 badań. Wniosek autorów: dane nie wystarczają, by kierować praktyką [18].
• NLPZ: przegląd Cochrane z 2015 roku, 9 badań, 1069 osób (6 z placebo, 3 porównujące leki między sobą). W połączonej analizie NLPZ nie zmniejszyły istotnie łącznej oceny objawów (SMD -0,40; 95% CI -1,03 do 0,24) ani czasu trwania przeziębienia (różnica -0,23; 95% CI -1,75 do 1,29), nie poprawiły kaszlu, poprawiły kichanie i wyniki dotyczące bólu (głowy, ucha, mięśni i stawów). Dane o skutkach ubocznych były zbyt skąpe, by wiarygodnie ocenić ich częstość (RR 2,94; 95% CI 0,51 do 17,03). Wniosek autorów: NLPZ trochę łagodzą dyskomfort, ale brak jasnych dowodów na ulgę w objawach ze strony dróg oddechowych; trzeba rozważyć bilans korzyści i szkód [19].
• W ChPL leków bez recepty jest zapis o stosowaniu najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy konieczny czas (Ibuprom, Nurofen) [3][4].

Czy trzeba obniżać gorączkę?

• NHS (dorośli): wysoka temperatura (od 38°C) to zwykle objaw infekcji i często poprawia się sama; wśród zaleceń domowych jest odpoczynek, picie płynów oraz „paracetamol lub ibuprofen, jeśli czujesz się niekomfortowo” (tłumaczenie własne) [12]. U dzieci NHS pisze, że wysoka temperatura jest „naturalną i zdrową reakcją na infekcję”, a lek podaje się, gdy dziecko jest niespokojne lub cierpi (tłumaczenie własne) [13].
• Amerykańskie Towarzystwo Pediatryczne (raport kliniczny z 2011 roku): gorączka ma korzystne działanie w walce z infekcją; nie ma dowodów, że sama pogarsza przebieg choroby ani że powoduje trwałe problemy neurologiczne; celem jest komfort dziecka, nie normalizacja temperatury; paracetamol i ibuprofen u zdrowych dzieci mają podobne bezpieczeństwo i skuteczność. Uwaga: otwarto tylko streszczenie z bazy Europe PMC, nie pełny tekst [24].
• Polskie Towarzystwo Pediatryczne (zalecenia 2024, dzieci 0-36 miesięcy): celem jest komfort dziecka, nie szybka normalizacja temperatury. Otwarto tylko streszczenie na stronie PTP [25].
• Dorośli w ciężkim stanie: w badaniu na oddziałach intensywnej terapii (700 chorych z gorączką i podejrzeniem zakażenia) paracetamol dożylny nie zmienił liczby dni poza intensywną terapią (mediana 23 wobec 22 dni) ani śmiertelności po 90 dniach (15,9% wobec 16,6%) [26]. To inna grupa niż osoba z przeziębieniem; wniosek tylko tyle, że obniżanie temperatury nie poprawiało tam rokowania.

Paracetamol a ibuprofen, porównanie

• Przegląd Cochrane „Overview” z 2015 roku (Moore i współpracownicy) porównał popularne leki bez recepty na ostry ból (dane głównie z bólu po usunięciu zęba mądrości, nie z przeziębienia; bóle głowy i migrena wyłączone). Najniższe (najlepsze) wartości NNT miały połączenia ibuprofenu z paracetamolem (poniżej 2); blisko 2 były szybko działające postaci ibuprofenu 200 mg i 400 mg. Paracetamol i aspiryna w różnych dawkach miały NNT 3 lub więcej, a dobrą ulgę (co najmniej połowę maksymalnej) miało od 11% do 43% osób; połączenie ibuprofenu z paracetamolem dawało dobrą ulgę prawie u 70%. Skutki uboczne w większości nie różniły się od placebo, z wyjątkiem aspiryny 1000 mg. Naproksenu w tym streszczeniu nie opisano [27].
• Metaanaliza z 2021 roku o gotowym połączeniu ibuprofenu z paracetamolem w jednej tabletce (7 badań, 2947 dorosłych po zabiegach, porównanie z placebo, nie z pojedynczymi lekami): RR 2,60 (95% CI 2,11-3,20) dla co najmniej połowy ulgi w bólu i RR 0,51 (0,37-0,71) dla potrzeby dodatkowego leku. Autorzy piszą, że wnioski o bezpieczeństwie pozostają niepotwierdzone [28].
• NHS: dorośli mogą przyjmować ibuprofen razem z paracetamolem, ale najpierw warto wypróbować każdy osobno, używać najmniejszej skutecznej dawki i przestać, gdy ból minie [8][9]. NHS nie zaleca łączenia ibuprofenu z innymi NLPZ, np. naproksenem lub aspiryną [9].

Dzieci (krótko; aplikacja jest dla dorosłych)

• Dawkowanie u dzieci ustala ulotka konkretnego preparatu i pediatra; w raporcie nie podajemy dawek dla dzieci. Gorączka u niemowlęcia poniżej 3. miesiąca życia wymaga pilnej oceny lekarskiej [13][25].
• Przeglądy: Cochrane 2013 (Wong; 6 badań, 915 dzieci) wskazuje, że łączenie lub naprzemienne podawanie paracetamolu i ibuprofenu obniżało temperaturę nieco lepiej niż pojedynczy lek, ale dowody na lepsze samopoczucie dziecka były niejednoznaczne, a bezpieczeństwo nie było dobrze zbadane [20]; w badaniu PITCH (Hay 2008, BMJ, dzieci 6 mies.-6 lat) połączenie skracało czas z gorączką, ale nie wykazano korzyści dla samopoczucia (moc badania była niska dla tego wyniku) [23]. Metaanaliza JAMA Network Open 2020 (dzieci do 2 lat, 19 badań, w tym 8 bez losowania): ibuprofen obniżał temperaturę nieco lepiej niż paracetamol w pierwszych 24 godzinach, a poważne zdarzenia niepożądane były podobnie częste [21]; metaanaliza z 2026 roku (7 badań z losowaniem): różnica 0,31°C po 4 godzinach, według autorów mało istotna klinicznie [22].
• Zalecenia: PTP (2024) zaleca tylko paracetamol lub ibuprofen, ibuprofen jako pierwszy wybór przy objawach zapalnych, nie zaleca naprzemiennego stosowania ani kąpieli obniżających temperaturę, dopuszcza jednoczesne podanie obu leków w niektórych sytuacjach [25]. NHS: nie podawać leków na przemian, chyba że poleci to lekarz lub pielęgniarka [13]. NICE NG143 (dzieci do 5 lat): rozważyć paracetamol lub ibuprofen u dziecka, które wygląda na cierpiące; nie stosować leków przeciwgorączkowych wyłącznie po to, by obniżyć temperaturę; nie podawać obu jednocześnie; naprzemienność rozważać tylko, gdy cierpienie nie ustępuje lub wraca przed następną dawką [33].

Zalecenia praktyczne

To nie są zalecenia indywidualne ani schematy dawkowania. Dawki z dokumentów oficjalnych są podane wyłącznie jako cytaty w sekcji „Formy i porównania”.

• Stosuj lek zawsze według ulotki konkretnego preparatu: dawki, odstępy i limity różnią się między produktami o tej samej substancji [1][3][4][5].
• Limity czasu stosowania bez lekarza w polskich ChPL: paracetamol (APAP) 3 dni przy gorączce i 5 dni przy bólu [1]; ibuprofen (Ibuprom, Nurofen) po 3 dniach konsultacja z lekarzem [3][4]; naproksen (Aleve) 3 dni przy gorączce i 10 dni przy bólu [5]; aspiryna (Aspirin) 3-5 dni [2]. Wersja NHS dla ibuprofenu w tabletkach jest inna (do 10 dni, patrz „Formy i porównania”), ale w aplikacji obowiązuje wersja z polskiej ulotki: lekarz po 3 dniach.
• Nie łącz leków z tą samą substancją. Wiele leków „na przeziębienie i grypę” (tabletki, saszetki) zawiera paracetamol, a ChPL APAP, Gripex i połączenia ibuprofen/paracetamol zabraniają stosowania z innymi lekami z paracetamolem; NHS ostrzega tak samo [1][6][7][8][14]. Nie łącz też ibuprofenu, naproksenu i aspiryny ze sobą (ChPL: inne NLPZ są przeciwwskazane przy ibuprofenie) [3][6][9].
• Alkohol: polskie ChPL paracetamolu (APAP, Gripex, Ibuprofen/Paracetamol Sandoz) mówią, że w czasie przyjmowania nie wolno pić alkoholu; w aplikacji obowiązuje ta wersja [1][6][7]. Wersja NHS jest łagodniejsza (patrz niżej).
• Przeciwwskazania, o których trzeba pamiętać: nadwrażliwość na lek; astma lub pokrzywka po aspirynie czy innym NLPZ; choroba wrzodowa lub krwawienie z przewodu pokarmowego; ciężka niewydolność wątroby, nerek lub serca; III trymestr ciąży (ibuprofen, naproksen, aspiryna) [2][3][5]. W razie wątpliwości zapytaj lekarza lub farmaceutę.
• Aspiryna: u dzieci poniżej 12 lat przeciwwskazana, u młodzieży powyżej 12 lat wg polskiej ChPL tylko na zlecenie lekarza; ta wersja obowiązuje w aplikacji [2]. NHS stawia granicę wyżej (nie dla osób do 15 lat włącznie) [11][13].
• Przy chorobach przewlekłych (nadciśnienie, serce, nerki, wątroba, astma), w ciąży, przy lekach przeciwzakrzepowych: wybór leku i jego stosowanie omów z lekarzem lub farmaceutą.
• Wypij płyny i odpoczywaj; NHS wymienia to obok leków [12]. Gdy objawy się nasilają albo nie ustępują po czasie podanym w ulotce, zgłoś się do lekarza (czerwone flagi niżej).

Formy i porównania

Dawki zapisane w oficjalnych dokumentach (cytaty, nie zalecenia). ChPL pobrano 06.11.2026 z Rejestru Produktów Leczniczych (e-Zdrowie, URPL); tekst może się zmienić po tej dacie, a obowiązuje ulotka w opakowaniu.

• W ChPL produktu APAP, 500 mg, tabletki powlekane (pobrano 06.11.2026; rejestr RPL id 649) jest: „Dorośli: 1-2 tabletki powlekane (500-1000 mg paracetamolu), w razie konieczności 3-4 razy na dobę (maksymalnie 8 tabletek powlekanych w ciągu doby, czyli 4 g paracetamolu na dobę)”, co najmniej 4 godziny odstępu; „Bez konsultacji z lekarzem nie należy stosować leku dłużej niż 5 dni w przypadku utrzymującego się bólu i 3 dni w przypadku gorączki”; „Zaleca się stosowanie leku na czczo” [1]. NHS dla tabletek 500 mg: 1-2 tabletki, co najmniej 4 godziny odstępu, najwyżej 8 tabletek w 24 godziny, bez lekarza nie dłużej niż 3 dni; można przyjmować z jedzeniem lub bez; przy masie ciała poniżej 50 kg może być potrzebna mniejsza dawka (bez liczby) [8].
• W ChPL produktu Ibuprom, 200 mg, tabletki powlekane (pobrano 06.11.2026; id 19798) jest: dorośli i młodzież powyżej 12 lat „1 do 2 tabletek doustnie co 4 godziny po posiłkach”, „nie należy stosować dawki większej niż 6 tabletek na dobę (maksymalna dawka dobowa 1200 mg w dawkach podzielonych)”; „jeżeli konieczne jest stosowanie produktu leczniczego dłużej niż 3 dni lub pogarsza się stan pacjenta”, trzeba skontaktować się z lekarzem [3].
• W ChPL produktu Nurofen, 200 mg, tabletki powlekane (pobrano 06.11.2026; id 19842) jest: dawka początkowa dwie tabletki, następnie w razie potrzeby jedna lub dwie tabletki co 4 do 6 godzin, „nie stosować więcej niż sześć tabletek (1200 mg ibuprofenu) w ciągu doby”, czterogodzinna przerwa między dawkami; porada lekarza, jeśli stosowanie jest konieczne „przez więcej niż 3 dni lub jeśli objawy ulegają nasileniu”; u osób z dolegliwościami przewodu pokarmowego zaleca się przyjmowanie podczas posiłku [4].
• NHS dla ibuprofenu w tabletkach 200 mg: 1-2 tabletki, do 3 razy na dobę, co najmniej 4 godziny odstępu, najwyżej 6 tabletek w 24 godziny; tabletek i kapsułek nie stosować dłużej niż 10 dni bez zalecenia lekarza; najlepiej z jedzeniem lub po jedzeniu [9]. Różnica (3 dni w polskiej ChPL, 10 dni w NHS) wynika z różnych dokumentów: polskie ChPL dla leków bez recepty wskazują lekarza po 3 dniach [3][4], strona NHS opisuje tabletki ogólnie.
• W ChPL produktu Aspirin, 500 mg, tabletki (Bayer; tekst zatwierdzony 03/2026; pobrano 06.11.2026; id 783) jest: dorośli „jednorazowo od 500 mg do 1000 mg”, powtarzane „co 4 do 8 godzin”, maksymalna dawka dobowa 4000 mg (8 tabletek); „Produktu leczniczego nie należy stosować dłużej niż 3-5 dni bez konsultacji z lekarzem”; najlepiej po posiłku z dużą ilością wody; młodzież w wieku powyżej 12 lat wyłącznie na zlecenie lekarza; przeciwwskazany u dzieci poniżej 12 lat [2]. NHS (aspiryna 300 mg przeciwbólowo): „Do not give aspirin to children aged 15 years or under” (nie dawać dzieciom do 15 lat włącznie) [11].
• W ChPL produktu Aleve, 220 mg, tabletki powlekane (naproksen sodowy; tekst zatwierdzony 23.04.2025; pobrano 06.11.2026; id 8189) jest: dorośli „220 mg co 8 do 12 godzin do ustąpienia objawów”, u niektórych osób dawka początkowa 440 mg, „nie wolno przekraczać dawki dobowej wynoszącej 660 mg, chyba że lekarz zdecyduje inaczej”; nie dłużej niż 10 dni przy bólu i 3 dni przy gorączce bez wskazań lekarza; poniżej 16 lat nie stosować bez zalecenia lekarza [5].
• W ChPL produktu Ibuprofen/Paracetamol Sandoz, 200 mg + 500 mg (tekst z 27.01.2026; pobrano 06.11.2026; id 41154) jest: dorośli (od 18 lat) jedna tabletka do 3 razy na dobę, co najmniej 6 godzin odstępu; jeśli to za mało, do 2 tabletek na dawkę, do trzech razy na dobę; „maksymalna dawka wynosi 6 tabletek (1200 mg ibuprofenu, 3000 mg paracetamolu) w ciągu 24 godzin”; tylko krótkotrwale, konsultacja z lekarzem po 3 dniach; z posiłkiem. Dawka dobowa paracetamolu nie powinna przekraczać 2 g u dorosłych o masie poniżej 50 kg oraz przy przewlekłym alkoholizmie, odwodnieniu i przewlekłym niedożywieniu [6].
• W ChPL produktu Gripex, tabletki powlekane (paracetamol 325 mg + pseudoefedryna 30 mg + dekstrometorfan 10 mg; pobrano 06.11.2026; id 19587) jest: dorośli i młodzież powyżej 12 lat „2 tabletki od 3 do 4 razy na dobę”, „nie należy przekraczać dawki 8 tabletek na dobę”; przeciwwskazane jest równoczesne stosowanie innych leków z paracetamolem, a także m.in. ciąża i karmienie piersią, choroba alkoholowa, astma, choroba niedokrwienna serca i ciężkie lub niekontrolowane nadciśnienie [7]. Wyliczenie własne (nie cytat z ChPL): 8 tabletek × 325 mg = 2600 mg paracetamolu na dobę z samego Gripexu; ChPL tej wartości nie podaje, ale jest zgodne z zapisaną dawką i zawartością tabletki. Dodanie osobno paracetamolu mogłoby przekroczyć limit dobowy paracetamolu z ChPL APAP (4 g) [1][7].

Alkohol z paracetamolem, dwie wersje. ChPL APAP: „W czasie przyjmowania produktu nie wolno pić alkoholu” (pobrano 06.11.2026; id 649) [1]; podobnie ChPL Gripex i Ibuprofen/Paracetamol Sandoz [6][7]. NHS: można jeść i pić normalnie, w tym alkohol, ale paracetamol może nie być odpowiedni przy chorobie wątroby lub zależności od alkoholu [8]. W aplikacji obowiązuje wersja z polskiej ulotki.

Bezpieczeństwo, skutki uboczne i interakcje

Paracetamol

• Przedawkowanie uszkadza wątrobę, często bez objawów w pierwszej dobie; ChPL opisuje, że objawy (nudności, wymioty, ból brzucha) mogą ustąpić następnego dnia, mimo że uszkodzenie wątroby się rozwija; ChPL APAP zaleca natychmiastowy kontakt z lekarzem po dawce większej niż zalecana, nawet jeśli nie ma objawów [1]. NHS: uzyskaj pomoc medyczną (w Wielkiej Brytanii przez 111), jeśli wzięto więcej, niż jest w ulotce [8]. W Polsce przy podejrzeniu zatrucia lub gdy stan jest ciężki: numer alarmowy 112.
• Ryzyko uszkodzenia wątroby jest większe u osób z niewydolnością wątroby, nadużywających alkoholu i niedożywionych [1]. Alkohol: patrz „Formy i porównania” (dwie wersje: ChPL i NHS).
• Dawki, od których grozi uszkodzenie wątroby (z ChPL połączenia): po 10 g (20 tabletek po 500 mg) u dorosłych; po 5 g, jeśli jest czynnik ryzyka (regularne nadużywanie alkoholu, niedobór glutationu, niektóre leki padaczkowe, ryfampicyna, ziele dziurawca) [6].
• Rzadkie, ciężkie: alergia (obrzęk twarzy, gardła), żółtaczka, łatwe siniaki; kwasica metaboliczna po długim stosowaniu u osób niedożywionych lub z flukloksacyliną [1][8].
• Interakcje: leki przeciwzakrzepowe z kumaryny (warfaryna), niektóre leki przeciwpadaczkowe, ryfampicyna, izoniazyd, inhibitory MAO, zydowudyna, flukloksacylina [1]; NHS dodaje metoklopramid i domperidon [8].
• Ciśnienie tętnicze: przegląd z 2013 roku (Turtle) nie rozstrzygnął sprawy: 3 małe badania (104 osoby) dawały podwyższenie ciśnienia skurczowego o ok. 4 mmHg, 2 badania (27 osób) bez zmiany [30]; przegląd z 2025 roku (10 badań, 4 obserwacyjne i 6 z losowaniem) opisuje w 4 badaniach z losowaniem małe podwyższenie ciśnienia skurczowego o 0,2-4 mmHg, bardziej przy dawkach powyżej 2 g na dobę [31]; jakość tych prac jest niska (małe grupy, różne wyniki). Przy nadciśnieniu skonsultuj stałe stosowanie z lekarzem.
• Ciąża: ChPL APAP: można stosować, jeśli to klinicznie uzasadnione, najmniejszą skuteczną dawką, najkrócej i możliwie rzadko; wyniki badań o rozwoju układu nerwowego dzieci są niejednoznaczne [1]. NHS: paracetamol jest zwykle najlepszym lekiem przeciwbólowym w ciąży [8]. Austriacki urząd leków (BASG, 24.09.2025), powtarzając stanowisko EMA, napisał, że w UE zalecenia dotyczące paracetamolu w ciąży się nie zmieniają [17]. Przy ciąży: skonsultuj z lekarzem.

Ibuprofen i naproksen (NLPZ)

• Żołądek: ryzyko krwawienia, owrzodzenia, perforacji; ChPL Ibuprom: może wystąpić bez objawów ostrzegawczych, w razie krwawienia leczenie natychmiast przerwać; przeciwwskazany przy czynnej lub przebytej chorobie wrzodowej, krwawieniu z przewodu pokarmowego [3][5].
• Zbiorcza analiza dużych badań (CNT, 2013, 280 badań z placebo, 124 513 osób): ryzyko powikłań górnego odcinka przewodu pokarmowego było po ibuprofenie ok. 4 razy wyższe (RR 3,97), po naproksenie ok. 4 razy wyższe (RR 4,22) niż bez leku; analiza dotyczyła badań o różnym czasie trwania i dawkach, krótkich kuracji na przeziębienie nie sprawdzono osobno [29].
• Serce i ciśnienie: ChPL Ibuprom: w dużej dawce (2400 mg na dobę) ibuprofen może być związany z niewielkim wzrostem ryzyka zawału i udaru; badania epidemiologiczne nie wskazują zwiększenia ryzyka przy małych dawkach (do 1200 mg na dobę) [3]. W analizie CNT (w odniesieniu do dużych dawek) ibuprofen istotnie zwiększał liczbę poważnych zdarzeń wieńcowych (RR 2,22; 95% CI 1,10-4,48), ale nie ogółem poważnych zdarzeń naczyniowych (RR 1,44; 0,89-2,33; szeroki zakres niepewności); dla diklofenaku i koksybów na każde 1000 osób leczonych przez rok przypadały dodatkowo 3 poważne zdarzenia naczyniowe; naproksen nie zwiększał istotnie ryzyka poważnych zdarzeń naczyniowych (RR 0,93); wszystkie NLPZ około dwukrotnie zwiększały ryzyko niewydolności serca [29]. Przy nadciśnieniu, niewydolności serca, chorobie wieńcowej: ostrożnie, po konsultacji z lekarzem [3][5].
• Nerki: ryzyko pogorszenia czynności nerek, szczególnie przy odwodnieniu i przy równoczesnym stosowaniu leków moczopędnych i na nadciśnienie (wymienianych w ChPL jako osłabianych przez NLPZ) [3]. Odwodnienie (np. przy gorączce z wymiotami lub biegunką) zwiększa to ryzyko; u dzieci NHS wprost odradza ibuprofen przy odwodnieniu [3][13].
• Astma: przeciwwskazane, jeśli po aspirynie lub innym NLPZ wystąpiły kiedykolwiek katar, pokrzywka lub astma; ostrożność przy astmie i alergiach [3][5]; aspiryna: przeciwwskazana przy napadach astmy po salicylanach lub NLPZ [2]. NHS: ibuprofen może nie być odpowiedni przy astmie [9].
• Ciąża: ibuprofen jest przeciwwskazany w III trymestrze; w I i II trymestrze nie podawać, chyba że bezwzględnie konieczne (ryzyko poronienia i wad serca: ChPL podaje wzrost ryzyka bezwzględnego wad układu krążenia z poniżej 1% do ok. 1,5%); od 20. tygodnia może powodować małowodzie [3]. Naproksen: III trymestr przeciwwskazany, a ChPL Aleve zaleca unikać go w czasie karmienia piersią [5]. Aspiryna: III trymestr przeciwwskazany [2]. NHS: ibuprofen w ciąży unikać, chyba że zaleci lekarz lub farmaceuta; wysokie dawki aspiryny przeciwbólowej nie są zalecane w żadnym etapie ciąży; w ciąży zwykle najlepszy jest paracetamol [9][11].
• Ospa wietrzna i zakażenia: ChPL Ibuprom i Nurofen: lek może maskować objawy zakażenia, co opóźnia leczenie; opisano to przy bakteryjnym zapaleniu płuc i bakteryjnych powikłaniach ospy; Nurofen zaleca unikać leku przy ospie wietrznej, bo nie można wykluczyć udziału NLPZ w ciężkich zakażeniach skóry i tkanek miękkich [3][4]. Starsze badanie obserwacyjne (Choo 1997): 89 zakażeń skóry na 7013 przypadków ospy; u dzieci, którym wydano ibuprofen, 4 z 169 miało takie powikłanie, a wynik (iloraz szans 3,1; 95% CI 0,1-19,7) nie pozwalał stwierdzić związku ani go wykluczyć [32]. NHS: ibuprofen może nie być odpowiedni przy ospie [9][13].
• Interakcje: leki przeciwzakrzepowe, inne NLPZ, aspiryna (ibuprofen może osłabiać ochronne działanie małych dawek aspiryny przy regularnym, długim stosowaniu; sporadyczne przyjmowanie nie ma istotnego znaczenia klinicznego wg ChPL), kortykosteroidy, lit, metotreksat, zydowudyna [3]. Leki na nadciśnienie: ChPL Ibuprom wymienia ogólnie „leki przeciwnadciśnieniowe”, a ChPL Aspirin wprost inhibitory ACE (osłabienie działania); ChPL Aleve także leki moczopędne i hipotensyjne, w tym inhibitory ACE [2][3][5]. Aleve dodatkowo: cyklosporyna, lit, metotreksat, SSRI i leki przeciwpłytkowe (większe ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego), kortykosteroidy [5].
• COVID-19: Europejska Agencja Leków (EMA, 18 marca 2020) napisała, że nie ma dowodów naukowych na związek ibuprofenu z pogorszeniem COVID-19 i że pacjenci mogą nadal stosować NLPZ zgodnie z zatwierdzoną informacją o leku, w najmniejszej skutecznej dawce, możliwie krótko; zaznaczyła też, że większość krajowych wytycznych zalecała paracetamol jako pierwszą opcję przy gorączce lub bólu [16].

Aspiryna

• Dzieci i młodzież: zespół Reye'a, rzadka, groźna choroba po infekcji wirusowej (grypa, ospa); ChPL: u dzieci poniżej 12 lat przeciwwskazana, u młodzieży powyżej 12 lat tylko na zlecenie lekarza; uporczywe wymioty w przebiegu infekcji wymagają natychmiastowej pomocy [2]. NHS: nie dawać aspiryny dzieciom do 15 lat włącznie (poniżej 16 lat) [11][13][14]. W aplikacji obowiązuje wersja z polskiej ulotki.
• Dla dorosłych: przeciwwskazana przy skazie krwotocznej, ostrej chorobie wrzodowej, przy metotreksacie 15 mg tygodniowo lub więcej; ostrożność przy lekach przeciwzakrzepowych; wydłuża czas krwawienia po zabiegach (nawet po usunięciu zęba) [2]. Alkohol może zwiększać ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego [2].

Czerwone flagi, kiedy do lekarza lub na SOR

• Poniższa lista pochodzi z NHS [12][13][14] oraz z ChPL [1][3]. Polskiej wytycznej dla dorosłych o progach gorączki i kryteriach pilnej wizyty nie sprawdzono. NHS podaje numery brytyjskie (999, 111); w Polsce numer alarmowy to 112.
• Pilnie (112, SOR): duszność lub bardzo trudne oddychanie, nagły ból w klatce piersiowej, odkrztuszanie krwi [14]; u dziecka: sztywny kark, wysypka, która nie blednie po uciśnięciu szklanką, nadwrażliwość na światło, pierwszy napad drgawek gorączkowych, sine lub szare usta lub skóra, senność i trudności z obudzeniem, splątanie, szybki oddech [13].
• Pilna wizyta lub teleporada: gorączka nie ustępuje lub się nasila mimo leczenia w domu [12]; objawy bez poprawy po 7 dniach grypy; złe samopoczucie lub duszność; wiek 65+, ciąża lub niedawny poród, choroba przewlekła (cukrzyca, serca, płuc, wątroby, nerek, układu nerwowego), osłabiona odporność [14]; u dziecka: gorączka od 5 dni, odwodnienie, odmowa jedzenia, niemowlę poniżej 3 miesięcy z temperaturą 38°C i więcej, 3-6 miesięcy z 39°C i więcej [13].
• Po lekach: krew w stolcu lub czarne stolce, krwawe wymioty, silny ból żołądka (NLPZ) [3][5]; żółte białka oczu, żółta skóra, silne nudności (paracetamol) [8]; obrzęk gardła lub języka, duszność, pokrzywka po leku: 112 [1][8]; ciężka wysypka z pęcherzami i zmianami na błonach śluzowych (opisane w ChPL ibuprofenu jako reakcje skórne, zwykle w pierwszym miesiącu) [3]; przyjęcie więcej leku, niż jest w ulotce, nawet bez objawów: pilny kontakt z lekarzem lub numer alarmowy 112 [1][8].
• „Z gorączką dłużej niż 3 dni”: ChPL leków bez recepty wymagają konsultacji z lekarzem po 3 dniach przy gorączce [1][3][4][5].

Mity

• „Gorączkę trzeba zbijać zawsze i od razu.” NHS, AAP i PTP: gorączka to naturalna reakcja organizmu; celem jest komfort, nie liczba na termometrze [12][13][24][25]. U dorosłych z przeziębieniem nie znaleziono badań pokazujących, że obniżanie temperatury skraca chorobę.
• „Ibuprofen lub paracetamol skrócą przeziębienie.” W przeglądach Cochrane nie: NLPZ nie skracały choroby, a dla paracetamolu brakuje danych o czasie trwania [18][19].
• „Skoro jest bez recepty, to nie ma limitu.” Wszystkie mają limit dobowy i maksymalny czas stosowania bez lekarza [1][3][4][5].
• „Paracetamol z lekiem na grypę to dobre połączenie.” Gotowe saszetki i tabletki na przeziębienie często zawierają paracetamol; ulotki (ChPL) i NHS zakazują lub odradzają łączenia z innymi lekami z paracetamolem [1][7][8][14].
• „Paracetamol jest całkiem bezpieczny z alkoholem.” Polska ulotka APAP: nie pić alkoholu w trakcie stosowania; NHS jest łagodniejszy, ale ostrzega przy chorobie wątroby i uzależnieniu [1][8].
• „Ibuprofen na COVID-19 szkodzi.” EMA w marcu 2020 roku: nie ma dowodów na taką szkodliwość [16].
• „Aspiryna to zwykły lek na gorączkę dla nastolatka.” Polska ChPL: u młodzieży powyżej 12 lat tylko na zlecenie lekarza; NHS: nie dawać do 15 lat włącznie z powodu zespołu Reye'a [2][11][13].
• „Wszystkie leki przeciwbólowe bierze się tak samo względem jedzenia.” Nie: ChPL Ibuprom zaleca ibuprofen po posiłkach, ChPL Nurofen zaleca posiłek osobom z dolegliwościami żołądkowymi, ChPL APAP zaleca paracetamol na czczo (szybsze działanie), a NHS pisze, że paracetamol można brać z jedzeniem lub bez; Aleve: z posiłkiem lub bez [1][3][4][5][8].

Źródła

Oficjalne charakterystyki produktów leczniczych pobrano 06.11.2026 z rejestru e-Zdrowie (Rejestr Produktów Leczniczych, URPL); w pozycjach 1, 3, 4 i 7 w tekście nie odczytano daty zatwierdzenia, w 2, 5, 6 data jest podana poniżej.

1. Charakterystyka Produktu Leczniczego APAP, 500 mg, tabletki powlekane (US Pharmacia), Rejestr Produktów Leczniczych, id 649, dokument oficjalny (data zatwierdzenia nie odczytana; data ostatniego przedłużenia pozwolenia 17.04.2014). https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/649/characteristic
2. ChPL ASPIRIN, 500 mg, tabletki (Bayer), Rejestr Produktów Leczniczych, id 783, tekst zatwierdzony 03/2026. https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/783/characteristic
3. ChPL IBUPROM, 200 mg, tabletki powlekane (US Pharmacia), Rejestr Produktów Leczniczych, id 19798 (data zatwierdzenia nie odczytana; ostatnie przedłużenie pozwolenia 10.07.2013). https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/19798/characteristic
4. ChPL Nurofen, 200 mg, tabletki powlekane (Reckitt Benckiser), Rejestr Produktów Leczniczych, id 19842 (data zatwierdzenia nie odczytana; ostatnie przedłużenie pozwolenia 13.06.2012). https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/19842/characteristic
5. ChPL Aleve, 220 mg, tabletki powlekane (naproksen sodowy; Bayer), Rejestr Produktów Leczniczych, id 8189, tekst zatwierdzony 23.04.2025. https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/8189/characteristic
6. ChPL Ibuprofen/Paracetamol Sandoz, 200 mg + 500 mg, tabletki powlekane, Rejestr Produktów Leczniczych, id 41154, tekst zatwierdzony 27.01.2026. https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/41154/characteristic
7. ChPL Gripex, tabletki powlekane (paracetamol 325 mg + pseudoefedryna 30 mg + dekstrometorfan 10 mg), Rejestr Produktów Leczniczych, id 19587 (data zatwierdzenia nie odczytana; ostatnie przedłużenie pozwolenia 09.08.2013). https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/19587/characteristic
8. NHS, „Paracetamol for adults” (jak i kiedy przyjmować, skutki uboczne, kto może przyjmować; strona instytucji, ostatni przegląd 24.03.2026, odczytana w listopadzie 2026). https://www.nhs.uk/medicines/paracetamol-for-adults/how-and-when-to-take-paracetamol-for-adults/
9. NHS, „Ibuprofen for adults” (jak i kiedy przyjmować, kto może przyjmować; strona instytucji, ostatni przegląd 27.08.2025). https://www.nhs.uk/medicines/ibuprofen-for-adults/how-and-when-to-take-ibuprofen/
10. NHS, „Who can and cannot take ibuprofen”, strona instytucji (adres prowadzi do tej samej strony „Ibuprofen for adults” co pozycja 9; w tekście raportu odwołania do tej treści podano jako [9]). https://www.nhs.uk/medicines/ibuprofen-for-adults/who-can-and-cannot-take-ibuprofen/
11. NHS, „Aspirin for pain relief”, strona instytucji (ostatni przegląd 03.07.2026). https://www.nhs.uk/medicines/aspirin-for-pain-relief/
12. NHS, „High temperature (fever) in adults”, strona instytucji (ostatni przegląd 19.10.2026). https://www.nhs.uk/conditions/fever-in-adults/
13. NHS, „High temperature (fever) in children”, strona instytucji (ostatni przegląd 03.01.2024). https://www.nhs.uk/conditions/fever-in-children/
14. NHS, „Flu”, strona instytucji (ostatni przegląd 03.02.2026). https://www.nhs.uk/conditions/flu/
15. NHS, „Side effects of paracetamol for adults”, strona instytucji (adres prowadzi do tej samej strony „Paracetamol for adults” co pozycja 8; w tekście raportu odwołania do tej treści podano jako [8]). https://www.nhs.uk/medicines/paracetamol-for-adults/side-effects-of-paracetamol-for-adults/
16. European Medicines Agency, „EMA gives advice on the use of non-steroidal anti-inflammatories for COVID-19”, komunikat 18.03.2020 (EMA/136850/2020). https://www.ema.europa.eu/en/news/ema-gives-advice-use-non-steroidal-anti-inflammatories-covid-19
17. BASG (austriacki urząd leków), „Use of paracetamol during pregnancy remains unchanged in the EU”, 24.09.2025, powtarza stanowisko EMA; strona otwarta, oryginalnego komunikatu EMA nie otwarto. https://www.basg.gv.at/en/market-surveillance/official-announcements/detail/use-of-paracetamol-during-pregnancy-remains-unchanged-in-the-eu
18. Li S, Yue J, Dong BR, Yang M, Lin X, Wu T. Acetaminophen (paracetamol) for the common cold in adults. Cochrane Database Syst Rev 2013. Przegląd systematyczny, 4 badania, 758 osób. PMID 23818046, https://doi.org/10.1002/14651858.CD008800.pub2 (streszczenie przez Europe PMC).
19. Kim SY, Chang YJ, Cho HM, Hwang YW, Moon YS. Non-steroidal anti-inflammatory drugs for the common cold. Cochrane Database Syst Rev 2015. Przegląd systematyczny, 9 badań, 1069 osób. PMID 26387658, https://doi.org/10.1002/14651858.CD006362.pub4 (streszczenie przez Europe PMC).
20. Wong T, Stang AS, Ganshorn H, Hartling L, Maconochie IK, Thomsen AM, Johnson DW. Combined and alternating paracetamol and ibuprofen therapy for febrile children. Cochrane Database Syst Rev 2013. Przegląd systematyczny, 6 badań, 915 dzieci. PMID 24174375, https://doi.org/10.1002/14651858.CD009572.pub2 (streszczenie przez Europe PMC).
21. Tan E, Braithwaite I, McKinlay CJD, Dalziel SR. Comparison of acetaminophen (paracetamol) with ibuprofen for treatment of fever or pain in children younger than 2 years. JAMA Netw Open 2020. Metaanaliza, 19 badań (11 z losowaniem, 8 bez). PMID 33125495, https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2020.22398 (streszczenie przez Europe PMC).
22. Marseglia GL, Marchisio PG, Milani GP, Miraglia Del Giudice M, Schiavetti I, Ciprandi G. Efficacy of ibuprofen versus acetaminophen for acute fever management in febrile children. Paediatr Drugs 2026;28:593-603. Przegląd systematyczny i metaanaliza badań z losowym przydziałem, 7 badań. PMID 42870135, https://doi.org/10.1007/s40272-026-00773-2 (streszczenie przez Europe PMC; źródło finansowania nieznane).
23. Hay AD, Costelloe C, Redmond NM, Montgomery AA, Fletcher M, Hollinghurst S, Peters TJ. Paracetamol plus ibuprofen for the treatment of fever in children (PITCH): randomised controlled trial. BMJ 2008;337:a1302. Badanie z losowym przydziałem. PMID 18765450, https://doi.org/10.1136/bmj.a1302 (streszczenie przez Europe PMC).
24. Sullivan JE, Farrar HC; AAP Section on Clinical Pharmacology and Therapeutics, Committee on Drugs. Fever and antipyretic use in children. Pediatrics 2011;127(3):580-587. Raport kliniczny/przegląd narracyjny. PMID 21357332, https://doi.org/10.1542/peds.2010-3852 (tylko streszczenie przez Europe PMC).
25. Jackowska T, Wrotek A, Dembiński Ł, Jarmoliński T, Woroń J. Leczenie przeciwgorączkowe u dzieci w wieku 0-36 miesięcy – zalecenia Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego. Przegląd Pediatryczny 2024;53(4):32-43. Wytyczne towarzystwa naukowego; otwarto tylko stronę PTP z polskim i angielskim streszczeniem, nie pełny tekst. https://ptp.edu.pl/najnowsze-zalecenia-dotyczace-leczenia-przeciwgoraczkowego-u-dzieci-w-wieku-0-36-miesiecy/
26. Young P, Saxena M, Bellomo R, i in. (HEAT Investigators). Acetaminophen for fever in critically ill patients with suspected infection. N Engl J Med 2015;373:2215-2224. Badanie z losowym przydziałem, 700 chorych. PMID 26436473, https://doi.org/10.1056/NEJMoa1508375 (streszczenie przez Europe PMC).
27. Moore RA, Wiffen PJ, Derry S, Maguire T, Roy YM, Tyrrell L. Non-prescription (OTC) oral analgesics for acute pain – an overview of Cochrane reviews. Cochrane Database Syst Rev 2015;11:CD010794. Przegląd przeglądów. PMID 26544675, https://doi.org/10.1002/14651858.CD010794.pub2 (streszczenie przez Europe PMC).
28. Abushanab D, Al-Badriyeh D. Efficacy and safety of ibuprofen plus paracetamol in a fixed-dose combination for acute postoperative pain in adults: meta-analysis with trial sequential analysis. CNS Drugs 2021;35(1):105-120. Metaanaliza, 7 badań, 2947 osób. PMID 33428176, https://doi.org/10.1007/s40263-020-00777-7 (streszczenie przez Europe PMC).
29. Coxib and traditional NSAID Trialists' (CNT) Collaboration (Bhala N i in.). Vascular and upper gastrointestinal effects of non-steroidal anti-inflammatory drugs: meta-analyses of individual participant data from randomised trials. Lancet 2013;382:769-779. Metaanaliza danych indywidualnych, 280 badań z placebo (124 513 osób). PMID 23726390, https://doi.org/10.1016/S0140-6736(13)60900-9 (streszczenie przez Europe PMC).
30. Turtle EJ, Dear JW, Webb DJ. A systematic review of the effect of paracetamol on blood pressure in hypertensive and non-hypertensive subjects. Br J Clin Pharmacol 2013;75(6):1396-1405. Przegląd systematyczny (głównie małe badania). PMID 23145789, https://doi.org/10.1111/bcp.12032 (streszczenie przez Europe PMC).
31. Miladi S i in. Effect of paracetamol on blood pressure: a systematic review. Tunis Med 2025;103(9):1175-1182. Przegląd systematyczny (10 badań: 4 obserwacyjne, 6 z losowym przydziałem). PMID 41848125, https://doi.org/10.62438/tunismed.v103i9.6243 (streszczenie przez Europe PMC; mało znane czasopismo, niska pewność).
32. Choo PW, Donahue JG, Platt R. Ibuprofen and skin and soft tissue superinfections in children with varicella. Ann Epidemiol 1997;7(7):440-445. Badanie kohortowe retrospektywne. PMID 9349910, https://doi.org/10.1016/S1047-2797(97)00040-9 (streszczenie przez Europe PMC).
33. NICE. Fever in under 5s: assessment and initial management (NG143), opublikowana 07.11.2019, ostatnia aktualizacja 26.11.2021; rozdział 1.6 „Antipyretic interventions”, zalecenia 1.6.4-1.6.6. Wytyczna; strona instytucji otwarta w listopadzie 2026. https://www.nice.org.uk/guidance/ng143/chapter/Recommendations

Weryfikacja

Stan pliku: szkic .szkic.md odczytano w całości od nowa; zawiera wszystkie wymagane sekcje (Wniosek, Poziom dowodów, Co mówią badania, Zalecenia praktyczne, Formy i porównania, Bezpieczeństwo, Mity, Źródła) i 33 kolejno ponumerowane źródła, bez ucięć i błędów kodowania znaków; usterki stylistyczne w 3 zdaniach (pominięte „nie”, zdanie o badaniu PITCH, rozbieżne określenia grupy leków) poprawiono. Wyszukiwarki internetowej nie używano; wszystkie strony otwarto bezpośrednio.

zgodne – Cochrane paracetamol, przeziębienie dorosłych: 4 badania, 758 osób, 3 z 4 trwały 4-6 godzin, żadne nie podało czasu trwania choroby, wniosek o zbyt słabych dowodach (streszczenie przez Europe PMC) [18] zgodne – Cochrane NLPZ, przeziębienie: 9 badań, 1069 osób; brak istotnego wpływu na łączną ocenę objawów i czas trwania, poprawa kichania i bólu, brak poprawy kaszlu (Europe PMC) [19] zgodne – Cochrane Wong 2013: 6 badań, 915 dzieci, łączenie obniżało temperaturę po 4 godzinach o 0,70°C (95% CI 0,35-1,05), brak poważnych zdarzeń niepożądanych przypisanych lekom, brak rozstrzygnięcia co do samopoczucia [20] zgodne – PITCH (Hay 2008): 55 minut (95% CI 33-77) krócej z gorączką w pierwszych 4 godzinach niż po samym paracetamolu; w 24 godziny 4,4 godziny krócej niż po paracetamolu i 2,5 godziny niż po ibuprofenie; brak korzyści dla samopoczucia przy niskiej mocy [23] zgodne – HEAT (NEJM 2015): 700 chorych z OIT, dni poza OIT 23 wobec 22, zgony po 90 dniach 15,9% wobec 16,6% [26] zgodne – Moore 2015: NNT najlepsze dla ibuprofenu z paracetamolem (poniżej 2), skuteczność paracetamolu i aspiryny 11-43%, kombinacja prawie 70%, model bólu po zabiegach [27] zgodne – Abushanab 2021: 7 badań, 2947 osób, RR 2,60 dla co najmniej 50% ulgi (po zaokrągleniu „ok. 2,6 razy”), RR 0,51 dla potrzeby leku ratunkowego („o połowę mniej”), bezpieczeństwo niepotwierdzone [28] zgodne – JAMA Netw Open 2020: 19 badań, ibuprofen obniżał temperaturę nieco bardziej, poważne zdarzenia niepożądane podobnie częste (OR 1,08; 0,87-1,33) [21] zgodne – Marseglia 2026: 7 badań z losowaniem, różnica 0,31°C po 4 godzinach, według autorów mało istotna klinicznie [22] zgodne – CNT 2013: 280 badań z placebo, 124 513 osób, ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych ibuprofen RR 3,97, naproksen RR 4,22, 3 dodatkowe poważne zdarzenia naczyniowe na 1000 osób-lat dla koksybów i diklofenaku, niewydolność serca około dwukrotnie częstsza [29] zgodne – Turtle 2013 (3 badania, 104 osoby, +4 mmHg; 2 badania, 27 osób, bez zmiany) [30]; Miladi 2025 (10 badań, wzrost 0,2-4,0 mmHg, silniejszy przy dawkach powyżej 2 g na dobę) [31]; Choo 1997 (89 zakażeń na 7013 przypadków ospy, CI 0,1-19,7) [32]; AAP 2011 (gorączka bez dowodów szkodliwości, komfort jako cel, paracetamol i ibuprofen podobnie bezpieczne) [24] zgodne – ChPL APAP (id 649): do 8 tabletek po 500 mg, czyli 4 g na dobę, odstęp co najmniej 4 godziny, bez lekarza 3 dni przy gorączce i 5 dni przy bólu, „na czczo”, „nie wolno pić alkoholu”, ciąża dopuszczona przy uzasadnieniu klinicznym, objawy zatrucia mogą ustąpić następnego dnia [1] zgodne – ChPL Ibuprom (id 19798): 1-2 tabletki co 4 godziny po posiłkach, maksimum 6 tabletek (1200 mg) na dobę, lekarz po 3 dniach, 2400 mg a ryzyko sercowo-naczyniowe, ryzyko bezwzględne wad układu krążenia z poniżej 1% do ok. 1,5%, III trymestr przeciwwskazany [3] zgodne – ChPL Nurofen (id 19842): dawka początkowa 2 tabletki, potem 1-2 co 4-6 godzin, maksimum 6 tabletek (1200 mg), lekarz po 3 dniach, zalecenie unikania przy ospie wietrznej, posiłek u osób z dolegliwościami żołądkowymi [4] zgodne – ChPL Aspirin (id 783, tekst 03/2026): 500-1000 mg co 4-8 godzin, do 4000 mg na dobę, 3-5 dni bez lekarza, przeciwwskazana u dzieci poniżej 12 lat, u młodzieży powyżej 12 lat tylko na zlecenie lekarza, III trymestr przeciwwskazany, inhibitory ACE wymienione wprost, alkohol zwiększa ryzyko działań żołądkowo-jelitowych [2] zgodne – ChPL Aleve (id 8189, 23.04.2025): 220 mg co 8-12 godzin, maksimum 660 mg, 10 dni przy bólu i 3 dni przy gorączce, poniżej 16 lat nie bez zalecenia lekarza, unikać w czasie karmienia piersią [5] zgodne – ChPL Ibuprofen/Paracetamol Sandoz (id 41154, 27.01.2026): jedna tabletka do 3 razy na dobę, co najmniej 6 godzin odstępu, maksimum 6 tabletek (1200 mg + 3000 mg), od 18 lat, 2 g paracetamolu przy masie poniżej 50 kg i innych czynnikach, progi 10 g i 5 g [6] zgodne – ChPL Gripex (id 19587): 325 mg paracetamolu w tabletce, 2 tabletki 3-4 razy na dobę, maksimum 8 tabletek na dobę, zakaz stosowania z innymi lekami z paracetamolem [7] zgodne – arytmetyka Gripexu: 8 × 325 mg = 2600 mg; w raporcie opisana jako wyliczenie własne, nie cytat; ChPL liczby 2600 mg nie podaje, ale jest z nią zgodne [7] zgodne – identyfikatory w rejestrze (649, 783, 19798, 19842, 8189, 41154, 19587) odpowiadają nazwom produktów w wyszukiwarce RPL (pobrano 06.11.2026) [1]-[7] zgodne – NHS paracetamol (8 tabletek, 4 godziny, 3 dni bez lekarza, alkohol dopuszczony, nie łączyć z lekami na przeziębienie z paracetamolem, interakcje z metoklopramidem, domperidonem, warfaryną, flukloksacyliną, ibuprofen razem z paracetamolem dozwolony po próbie osobno) [8] zgodne – NHS ibuprofen (1-2 tabletki 200 mg, do 6 na dobę, tabletki do 10 dni, z jedzeniem lub po jedzeniu, nie z innymi NLPZ, ospa i astma jako przeciwwskazania względne) [9] zgodne – NHS aspiryna: nie dla dzieci do 15 lat włącznie, w ciąży wyższe dawki przeciwbólowe niezalecane [11]; NHS gorączka u dorosłych [12], u dzieci (progi 3 i 6 miesięcy, 5 dni, objawy do 999) [13], grypa (7 dni, 65+, ciąża, duszność, ból w klatce, krwioplucie) [14] zgodne – EMA 18.03.2020 (EMA/136850/2020): brak dowodów naukowych na związek ibuprofenu z pogorszeniem COVID-19, NLPZ można stosować wg informacji o leku [16] poprawione – było „Polskie zalecenia 2024: ... naprzemienne podawanie jest zalecane”, jest „PTP nie zaleca naprzemiennego stosowania ibuprofenu i paracetamolu; jednoczesne podanie możliwe w niektórych sytuacjach” (strona PTP, streszczenie) [25] poprawione – było „w analizie CNT dla ibuprofenu w dużej dawce ryzyko poważnych zdarzeń naczyniowych nie było wyraźnie potwierdzone”, jest: ibuprofen istotnie zwiększał poważne zdarzenia wieńcowe (RR 2,22; 1,10-4,48), ale nie ogółem zdarzenia naczyniowe (RR 1,44; 0,89-2,33); naproksen RR 0,93 [29] poprawione – było „Aleve dodatkowo m.in. digoksyna, cyklosporyna, takrolimus, SSRI, chinolony, pochodne sulfonylomocznika”, jest cyklosporyna, lit, metotreksat, SSRI, leki przeciwpłytkowe, kortykosteroidy, leki moczopędne i hipotensyjne w tym inhibitory ACE (digoksyny, takrolimusu, chinolonów, sulfonylomocznika w ChPL Aleve nie znaleziono; ChPL wymienia leki przeciwcukrzycowe jako bez istotnych interakcji) [5] poprawione – było „ChPL tych leków wprost zabrania łączenia z innymi lekami z paracetamolem [1][7][8][14]”, jest: ChPL APAP, Gripex i połączenia ibuprofen/paracetamol [1][6][7], a NHS [8][14] to ostrzeżenie, nie ChPL poprawione – było: słowa NHS „zwykle nie jest groźna” i „mogą pomóc, jeśli czujesz się niekomfortowo” w cudzysłowie jako cytat, jest: parafraza bliska stronie (NHS pisze, że to często walka z infekcją i zwykle nie jest to znak czegoś poważnego; paracetamol lub ibuprofen „jeśli czujesz się niekomfortowo” w tłumaczeniu własnym); u dzieci NHS: lek, gdy dziecko jest niespokojne lub cierpi [12][13] poprawione – było „NHS podaje leki ‘dla komfortu’, nie po to, by osiągnąć liczbę na termometrze [13]” (we Wniosku), jest: NHS wymienia paracetamol lub ibuprofen jako sposób na dyskomfort [12][13]; sformułowanie o liczbie pochodzi z AAP i PTP [24][25] poprawione – było „Paracetamol, ibuprofen, aspiryna i naproksen ... nie skracają choroby” [18][19], jest ograniczone do tego, co pokazały przeglądy (paracetamol i NLPZ na przeziębienie); aspiryny i naproksenu osobno nie sprawdzono [18][19] poprawione – było „leki z grupy ibuprofenu” [19], jest „NLPZ” (przegląd dotyczy NLPZ jako grupy) poprawione – było w [18] „kichanie i kaszel nie poprawiły się”, jest „nie poprawiły się w badaniu, które to oceniało; ból gardła i złe samopoczucie nie poprawiły się w 2 badaniach; drobne skutki uboczne w 2 z 4 badań”; „Żadne badanie sprawdzało” poprawione na „Żadne badanie nie podało” [18] poprawione – było „badania na bólu po zabiegach pokazują lepszą ulgę niż pojedyncze leki [27][28]”, jest: [27] pokazuje najlepsze NNT, [28] porównuje z placebo, nie z pojedynczymi lekami [27][28] poprawione – było BASG „23.09.2025, tylko wynik wyszukiwarki, strony nie otwarto”, jest „24.09.2025”, strona otwarta i zgodna z opisem [17] poprawione – było NICE NG143 „treści nie udało się otworzyć (403)” i adres NCBI Bookshelf, jest adres nice.org.uk (strona otwarta), cytowane zalecenia 1.6.4-1.6.6 [33] poprawione – było „Przegląd z 2025 roku ... w 4 z 6 badań”, jest „w 4 badaniach z losowaniem (z 6)”; dodano 2 badania (27 osób) bez zmiany z [30] [30][31] poprawione – było „Paediatr Drugs 2026;28(6):593-603”, jest „2026;28:593-603” (numeru zeszytu Europe PMC nie podaje) [22] poprawione – było „Przy gorączce i biegunce czy wymiotach NHS i ChPL ostrzegają szczególnie przy dzieciach”, jest: ChPL Ibuprom ostrzega przy odwodnieniu (dzieci i młodzież), NHS odradza ibuprofen dzieciom odwodnionym [3][13] poprawione – było mit „Ibuprofen zawsze na pusty żołądek jest w porządku” z cytowaniem tylko [1][3][5], jest mit o jedzeniu uwzględniający Nurofen (posiłek tylko u osób z dolegliwościami żołądkowymi) i NHS [4][8] poprawione – było „W Polsce zalecenia w ulotkach: leki stosuje się doraźnie, najmniejszą skuteczną dawką, najkrócej [1][3][4]”, jest odwołanie tylko do [3][4] (ChPL APAP takiego zapisu nie zawiera) poprawione – dawki z ChPL przeniesiono z „Zalecenia praktyczne” do „Formy i porównania” jako cytaty „w ChPL produktu X (pobrano 06.11.2026; id ...) jest: ...”; „Zalecenia praktyczne” zawierają tylko limity czasu, przeciwwskazania, zasadę „według ulotki” i ostrzeżenie o dublowaniu substancji [1]-[7] poprawione – dwie wersje pokazano dla alkoholu z paracetamolem (ChPL: nie pić; NHS: można), czasu stosowania ibuprofenu (ChPL: 3 dni; NHS: 10 dni) i wieku dla aspiryny (ChPL: 12 lat, powyżej 12 tylko na zlecenie lekarza; NHS: do 15 lat włącznie); w zaleceniach praktycznych użyto wersji z polskiej ulotki [1][3][4][2][8][9][11] poprawione – sekcję o dzieciach skrócono, usunięto dawki dla dzieci (w tym 1500 mg aspiryny dla młodzieży), dodano odesłanie do ulotki i pediatry [2][20][23][25] poprawione – numer alarmowy: dodano 112 przy czerwonych flagach i przy przedawkowaniu (źródła NHS podają 999/111) [8][13][14] poprawione – dodano ostrzeżenia z NHS, że ibuprofen nie powinien być łączony z innymi NLPZ (naproksen, aspiryna) i że w ciąży ibuprofen unikać [9] poprawione – [10] i [15] to adresy NHS, które prowadzą do tych samych stron co [9] i [8]; zostawiono na liście z adnotacją, w treści odwołania zastąpiono [9] i [8] nie do sprawdzenia – pełny tekst PTP 2024 (dostępny dla członków towarzystwa); sprawdzono tylko polskie i angielskie streszczenie na stronie PTP [25] nie do sprawdzenia – pełny tekst AAP 2011 (sprawdzono streszczenie) [24]; pełne teksty przeglądów Cochrane i prac [20]-[23][26]-[32] (sprawdzono streszczenia w Europe PMC; strony Cochrane nie otwierano) nie do sprawdzenia – polska wytyczna dla dorosłych o progach gorączki i kryteriach pilnej wizyty (nie znaleziono; lista czerwonych flag pochodzi z NHS i ChPL) [12][13][14] nie do sprawdzenia – daty zatwierdzenia ChPL APAP, Ibuprom, Nurofen i Gripex (w wyciągu tekstu brak) oraz czy opakowanie w sprzedaży ma identyczny tekst ulotki [1][3][4][7] nie do sprawdzenia – oryginalny komunikat EMA z września 2025 o paracetamolu w ciąży (sprawdzono kopię BASG) [17] nie do sprawdzenia – ocena jakości badania Miladi 2025 (mało znane czasopismo, brak oceny ryzyka błędu) [31] nie do sprawdzenia – czy analiza CNT [29] dotyczy krótkich, doraźnych kuracji na przeziębienie; streszczenie tego nie rozstrzyga, więc w tekście zaznaczono, że krótkich kuracji nie sprawdzono osobno nie do sprawdzenia – skuteczność aspiryny i naproksenu na przeziębienie lub grypę u dorosłych (osobnych przeglądów nie sprawdzono) [18][19] źródła usunięte: 0 (wszystkie 33 pozycje odnaleziono i otwarto; zmieniono adres [33] i opis [17])