Probiotyki mogą nieco zmniejszać nasilenie objawów infekcji górnych dróg oddechowych u sportowców, ale nie zmniejszają liczby ani czasu trwania infekcji. Dla dolegliwości jelitowych podczas wysiłku wyniki są niespójne. Poprawę wchłaniania białka pokazano głównie w laboratorium, na zwierzętach i w małych badaniach jednego szczepu, a efekty zależą od szczepu i dawki.
Słabe dowody: małe badania, wyniki mieszane. Jak oceniamy badania
Zbiorcza analiza badań z losowym przydziałem u sportowców (Łagowska i Bajerska 2021): brak wyraźnego wpływu na liczbę dni choroby, liczbę epizodów infekcji górnych dróg oddechowych (GDO) i ich czas trwania, ale wyraźnie spadł całkowity wynik nasilenia objawów oraz poziom TNF-α (białka stanu zapalnego). Autorzy zaznaczają, że optymalny czas, skład i dawka nie są ustalone.
Zbiorcza analiza u dorosłych ogółem, nie u sportowców (Li 2020; 6 badań, 1551 osób): ryzyko co najmniej jednego epizodu infekcji GDO było niższe o ok. jedną czwartą, częstość epizodów o ok. jedną czwartą mniejsza, a epizod krótszy o ok. 2,7 dnia. Wyniki poszczególnych badań bardzo się różniły, a autorzy oceniają dowody jako niskiej jakości.
Pojedyncze badania u osób aktywnych: L. fermentum PCC (99 kolarzy, co najmniej 1×10⁹ CFU dziennie przez 11 tygodni) – wpływ na objawy infekcji dróg oddechowych zbyt niepewny na jednoznaczny wniosek, a efekt może zależeć od płci. Szczepy Bl-04 oraz NCFM + Bi-07 wydłużyły medianę czasu do epizodu choroby o 0,7 i 0,9 miesiąca względem placebo (placebo 2,5 mies.; liczba uczestników nieznana).
Przegląd badań z losowym przydziałem o objawach żołądkowo-jelitowych u sportowców (Łagowska 2022; 10 badań, 822 sportowców): tylko niewielkie dowody korzyści, nie wskazano najlepszego produktu, a z powodu małej liczby badań trudno było wykazać związek między zmianami wskaźników stanu zapalnego, przepuszczalności jelit i objawów. Co najmniej jeden objaw żołądkowo-jelitowy podczas zawodów zgłasza 30–50% sportowców.
Pojedyncze badania dają niespójne wyniki: u 24 amatorów (25 mld CFU przez 28 dni) umiarkowane objawy jelitowe zmniejszyły się w 3.–4. tygodniu w porównaniu z 1.–2., a w ostatniej trzeciej części maratonu były słabsze, ale czasy ukończenia się nie różniły, a wskaźniki przepuszczalności i uszkodzenia jelit wzrosły podobnie w obu grupach. U 16 biegaczy (P. acidilactici + L. plantarum, 4 tygodnie) nie wykryto poprawy objawów. U kolarzy liczba i czas trwania łagodnych objawów były ok. 2 razy większe w grupie probiotyku.
Wchłanianie białka: dane to głównie badanie w laboratorium (in vitro), badanie na świniach (1 mld CFU dziennie przez 4 tygodnie – wykorzystanie białka wyższe o ok. 10%) i małe badania ludzkie jednego szczepu (B. coagulans GBI-30, 6086), opisane w przeglądzie o prawdopodobnym związku z producentem. Pilotaż z 8 tygodniami treningu siłowego (20 g kazeiny ± 500 mln CFU dwa razy dziennie) tylko „wykazywał tendencję” do większej mocy w skoku pionowym, badanie na 29 mężczyznach dotyczyło uszkodzenia mięśni, a nie wchłaniania, a zbiorcza analiza łączona (białko i probiotyk, 2026) jest przez autorów określana jako niespójna. Nie ma dowodu na większy przyrost masy mięśniowej lub siły.
Wydolność i skład ciała: zbiorcza analiza 35 badań (1336 uczestników) – probiotyki poprawiły VO₂max (wskaźnik kondycji), a skład ciała i regenerację niespójnie. Druga zbiorcza analiza 21 badań (685 osób) – efekt na wydolność mały do umiarkowanego, wyraźny tylko w średnim przedziale dawek (1×10⁹–1×10¹¹ CFU dziennie; analiza podgrup). Wynik dla VO₂max na rowerze jest bardzo duży, ale ma szeroki przedział niepewności, a to analiza małych badań z ryzykiem, że badania bez efektu nie zostały opublikowane.
Stanowisko ISSN (Międzynarodowego Towarzystwa Żywienia Sportowego): korzyści zależą od szczepu i dawki, a autorzy radzą wybierać szczepy z udokumentowanymi badaniami klinicznymi zgodnymi z oczekiwanym efektem. Nie wiadomo, czy skład bakterii jelitowych sportowca wpływa na skuteczność, a potencjalne korzyści wymagają potwierdzenia w bardziej rygorystycznych badaniach na sportowcach. Zbiorcze analizy łączą różne szczepy, dawki i długości suplementacji, co zaciera obraz i jest główną słabością literatury.
Trochę, ale nie zapobiegają infekcjom. Zbiorcza analiza badań u sportowców nie wykazała wpływu na liczbę dni choroby, liczbę epizodów infekcji górnych dróg oddechowych ani ich czas trwania. Wyraźnie spadł natomiast całkowity wynik nasilenia objawów. Autorzy podkreślają, że optymalny czas, skład i dawka nie są ustalone.
U sportowców nie: zbiorcza analiza badań nie wykazała krótszego czasu trwania epizodów infekcji. U dorosłych ogółem zbiorcza analiza 6 badań (1551 osób) pokazała skrócenie epizodu o ok. 2,7 dnia, ale wyniki poszczególnych badań bardzo się różniły, a jakość dowodów autorzy oceniają jako niską.
Możliwe, ale dowody są niskiej jakości. Zbiorcza analiza 6 badań (1551 osób) pokazała ryzyko co najmniej jednego epizodu infekcji niższe o ok. jedną czwartą. Częstość epizodów też była mniejsza o ok. jedną czwartą, lecz wyniki poszczególnych badań bardzo się różniły. To nie jest populacja sportowców.
Wyniki są niespójne, a dowody słabe. Przegląd 10 badań z losowym przydziałem (822 sportowców) znalazł tylko niewielkie dowody korzyści i nie udało się wskazać najlepszego produktu. Badania są małe, a stosowane szczepy różne.
Możliwe, że zmniejsza objawy, ale nie poprawia mierzalnie bariery jelitowej. U 24 amatorów przyjmujących 25 mld CFU przez 28 dni nasilenie objawów w ostatniej trzeciej części maratonu było mniejsze, a czasy ukończenia się nie różniły. Wskaźniki przepuszczalności i uszkodzenia jelit wzrosły podobnie w grupie probiotyku i placebo.
Nie ma na to dobrych dowodów u osób trenujących siłowo. Dostępne dane to badanie w laboratorium (in vitro), badanie na świniach (wykorzystanie białka wyższe o ok. 10% po 1 mld CFU dziennie przez 4 tygodnie) oraz małe badania ludzkie jednego szczepu (B. coagulans GBI-30, 6086). Nie ma dużych badań ani zbiorczych analiz o wchłanianiu białka.
