Suplement w Polsce jest żywnością: producent tylko go zgłasza, a państwo nie sprawdza jego składu przed sprzedażą. Najbezpieczniej kupować proste produkty od sprzedawcy, który podaje producenta; nawet w aptece zawartość składnika często nie zgadza się z etykietą.
Umiarkowane dowody: kilka badań randomizowanych albo niejednoznaczne metaanalizy. Jak oceniamy badania
W Polsce i w Unii Europejskiej suplement jest żywnością. Producent zgłasza go do Głównego Inspektoratu Sanitarnego i może sprzedawać od razu. Państwo nie wydaje zezwolenia i nie bada składu przed sprzedażą.
Wpis w rejestrze zgłoszonych produktów nie znaczy, że skład zbadano. Od kwietnia 2024 r. do kwietnia 2026 r. wpłynęło 33 201 zgłoszeń, a zakończono 727 spraw (ponad 2 na 100).
Kontrola po wprowadzeniu produktu na rynek jest rzadka. W latach 2017–2020 urzędy przeanalizowały około 11 na 100 zgłoszeń, a w prawie 9 na 10 nie rozpoczęto sprawdzania. Produkt mógł być sprzedawany w czasie postępowania, a niektóre sprawy trwały ponad trzy lata.
Magnez: w badaniu 116 suplementów z aptek i z internetu tylko około 41 na 100 mieściło się w dopuszczalnym odchyleniu od etykiety. Ponad połowa (około 54 na 100) zawierała mniej magnezu, niż podano na etykiecie.
Wapń: w badaniu 108 suplementów około 44 na 100 mieściło się w dopuszczalnym odchyleniu, około 55 na 100 miało więcej składnika, niż dopuszcza odchylenie, a najwyższa zmierzona porcja miała 2 610 mg. Autorzy podają 1 500 mg jako górną dzienną dawkę dla dorosłych.
Żelazo: w badaniu 109 suplementów prawie 70 na 100 miało więcej składnika, niż dopuszcza odchylenie, około 11 na 100 miało za mało, a w normie było tylko około 19 na 100. Autorzy zaznaczają, że w Polsce, w przeciwieństwie do leków, nie trzeba przedstawiać badań potwierdzających zawartość.
Według wytycznych Komisji Europejskiej z 2012 r. dopuszczalne odchylenia od etykiety to: dla witamin od minus 20% do plus 50%, dla minerałów od minus 20% do plus 45%. To wytyczne, nie prawo, ale kontrolerzy z nich korzystają.
Produkty z zagranicy i z platform: w unijnej akcji celnej z lipca do grudnia 2025 r. kontrole przesyłek kupionych online zakończyły się 134 zgłoszeniami. Najczęściej dotyczyły tongkat ali, litu w postaci orotanu, soli ketonowych i grzyba trametes. Najczęściej wskazywano iHerb, Amazon, AliExpress i eBay.
W unijnym systemie alarmowym w 2025 r. zanotowano 709 zgłoszeń dotyczących żywności dietetycznej, suplementów i żywności wzbogacanej, a około 85% z nich to suplementy. Około 71% podejrzewano o oszustwo, a co drugie zgłoszenie łączyło się ze sprzedażą online. Najwięcej dotyczyło produktów spoza Unii Europejskiej, na przykład z USA i Chin.
Od kwietnia 2024 r. obowiązuje lista substancji zakazanych w żywności, także w suplementach. Są na niej między innymi johimbina, DMAA, ostaryna i kava (pieprz metystynowy). Według ministerstwa glistnik jaskółcze ziele został zakazany dopiero nowelizacją z marca 2026 r.
Ukryte leki wykrywano w produktach „na potencję”. W Bośni i Hercegowinie, w małej próbie spoza Unii Europejskiej, 7 z 20 takich produktów zawierało sildenafil lub tadalafil, czyli składniki leków na potencję. Główny Inspektorat Sanitarny ostrzegał w 2023 r. przed produktami z ukrytym sildenafilem.
Melatonina: w kanadyjskim badaniu z 2017 r. zawartość różniła się od deklaracji od 83% mniej do prawie pięciu razy więcej, a ponad 7 na 10 produktów odbiegało o ponad 10%. W badaniu żelek z USA z 2023 r. 22 z 25 produktów nie zgadzało się z etykietą. Badania były małe, więc to ostrzeżenie, a nie obraz całego rynku.
Nie. Wpis oznacza tylko zgłoszenie produktu, a nie badanie jego składu, a producent może sprzedawać go od razu. W latach 2017–2020 urzędy przeanalizowały około 11 na 100 zgłoszeń, a w prawie 9 na 10 nie rozpoczęto sprawdzania.
Nie. Przepisy Unii Europejskiej nie pozwalają na zezwolenia ani badania przed dopuszczeniem suplementu do sprzedaży. Kontrole robi się po wprowadzeniu produktu na rynek i w wybranym zakresie. W 2024 r. zbadano 3 865 próbek.
Często nie. W polskich badaniach w dopuszczalnym odchyleniu od etykiety było około 41 na 100 suplementów z magnezem, 44 na 100 z wapniem i 19 na 100 z żelazem. Apteka nie gwarantuje więc dawki, ale w aptece można zapytać farmaceutę.
Według wytycznych Komisji Europejskiej z 2012 r. witaminy mogą różnić się od deklaracji od minus 20% do plus 50%, a minerały od minus 20% do plus 45%. To wytyczne, a nie prawo, ale kontrolerzy z nich korzystają. Lek musi mieścić się w dużo węższych granicach.
Często nie. W badaniu 116 suplementów z magnezem tylko dwa miały dokładnie tyle, ile deklarowano. Ponad połowa (około 54 na 100) zawierała mniej magnezu, niż podano na etykiecie. Autorzy zaznaczają, że inne partie tego samego produktu mogą mieć inną zawartość.
Często nie. W badaniu 109 suplementów z żelazem prawie 70 na 100 miało więcej składnika, niż dopuszcza odchylenie, a w normie było około 19 na 100. Według uchwały 20/2019 w porcji może być najwyżej 20 mg żelaza, a 30 mg tylko w produktach dla ciężarnych.
