Zakres prawidłowego testosteronu u zdrowych, nieotyłych mężczyzn jest szeroki, a rozpoznanie niedoboru wymaga objawów seksualnych i powtórzonego badania krwi. Terapia testosteronem jest wskazana tylko przy potwierdzonym, objawowym niedoborze i wiąże się z częstszymi zaburzeniami rytmu serca.
Umiarkowane dowody: kilka badań randomizowanych albo niejednoznaczne metaanalizy. Jak oceniamy badania
Dla zdrowych, nieotyłych mężczyzn w wieku 19–39 lat zakres prawidłowego całkowitego testosteronu to około 264–916 ng/dl, czyli około 9,2–31,8 nmol/l. Dane pochodzą z czterech dużych grup badanych w USA i Europie.
Późny niedobór testosteronu u mężczyzn w wieku 40–79 lat rozpoznaje się, gdy występują co najmniej trzy objawy seksualne i jednocześnie całkowity testosteron jest poniżej 11 nmol/l (ok. 3,2 ng/ml) albo wolny poniżej 220 pmol/l. Badanie objęło 3369 mężczyzn.
Badanie robi się rano, na czczo, co najmniej dwa razy. Jeśli wynik jest blisko dolnej granicy normy albo białko wiążące testosteron (SHBG) jest nietypowe, dodaje się pomiar wolnego testosteronu.
Terapia testosteronem jest wskazana tylko mężczyznom z objawowym niedoborem, po omówieniu korzyści i ryzyka z lekarzem. Nie zaczyna się jej u mężczyzn planujących w najbliższym czasie ojcostwo oraz przy niektórych chorobach, np. raku piersi lub prostaty, wysokim hematokrycie, niewydolności serca czy nieleczonym ciężkim bezdechu sennym.
W dużym badaniu z placebo u mężczyzn z niedoborem i chorobą serca lub wysokim ryzykiem sercowym terapia nie zwiększyła poważnych zdarzeń sercowych: 7,0% w grupie testosteronu i 7,3% w grupie placebo.
W tym samym badaniu częściej wystąpiły arytmie wymagające interwencji: 5,2% w grupie testosteronu wobec 3,0% w placebo. Częstsze były też migotanie przedsionków, zatorowość płucna i uszkodzenie nerek.
U mężczyzn ze stanem przedcukrzycowym testosteron nie zmniejszył ryzyka rozwoju cukrzycy w ciągu 24 miesięcy: po tym czasie cukrzyca wystąpiła u 10,1% w grupie testosteronu i u 14,6% w placebo, a różnica nie była istotna.
U zdrowych, nieotyłych mężczyzn w wieku 19–39 lat zakres prawidłowego całkowitego testosteronu to ok. 264–916 ng/dl, czyli ok. 9,2–31,8 nmol/l. Badanie ustalało normy; nie pokazuje, że wyższa wartość w zakresie daje lepsze samopoczucie.
1 ng/dl to ok. 0,0347 nmol/l. Zakres 264–916 ng/dl odpowiada więc ok. 9,2–31,8 nmol/l.
Mówi się o późnym niedoborze, gdy występują co najmniej trzy objawy seksualne i jednocześnie całkowity testosteron jest poniżej 11 nmol/l (ok. 3,2 ng/ml) albo wolny poniżej 220 pmol/l. Sam niski wynik bez objawów to za mało, by rozpoznać niedobór.
Nie, to dwa różne pomiary. W badaniu z 2010 roku progi podano dla obu: poniżej 11 nmol/l dla całkowitego i poniżej 220 pmol/l dla wolnego.
Badanie robi się rano, na czczo, co najmniej dwa razy. Wytyczna zaleca potwierdzenie wyniku drugim pomiarem.
Wolny testosteron dodaje się, gdy wynik całkowitego jest blisko dolnej granicy normy albo gdy białko wiążące testosteron (SHBG) jest nietypowe.
