Nie ma jednej najlepszej wody, bo składy różnią się wielokrotnie: sód od ok. 2 do 590 mg w litrze, wapń od 12 do ok. 350 mg. Na co dzień wystarczy woda niskosodowa lub dobra kranówka; wody bogate w wapń i magnez (np. Muszynianka) to uzupełnienie, ale z większą ilością sodu.
Słabe dowody: małe badania, wyniki mieszane. Jak oceniamy badania
Przy kamicy nerkowej najlepiej udokumentowana jest duża ilość wody: w badaniu 199 chorych nawrót w ciągu 5 lat wystąpił u 12 z 99 pijących dużo wody i u 27 ze 100 bez interwencji. Wody bogate w wodorowęglany i magnez korzystnie zmieniały mocz, ale zwiększały też ryzyko kamieni fosforanowych; badano wody o większej ilości wodorowęglanów niż popularne polskie.
Przy zaparciach czynnościowych pomagały wody z dużą ilością siarczanu magnezu: np. 1 l dziennie przez 4 tygodnie u 244 kobiet (poprawa po 2 tygodniach u 37,5% vs 21,1% przy wodzie mało zmineralizowanej). Wyniki są niejednoznaczne, a żadna z wód w wykazie nie ma więcej niż 95 mg siarczanów w litrze.
Nie ma badań, które porównywałyby konkretne marki (np. Żywiec Zdrój i Muszynianka) pod względem zdrowia. Składy podają producenci i różnią się bardzo: sód od ok. 2 do 590 mg w litrze, wapń od 12 do 348 mg, magnez od 5 do 128 mg.
Oficjalny wykaz Głównego Inspektora Sanitarnego podaje tylko nazwy wód, źródła i miejsca, bez składu. Skład trzeba brać z etykiety lub strony producenta, a może się różnić między ujęciami i partiami (Żywiec Zdrój ma cztery ujęcia o łącznej mineralizacji 213–408 mg/l).
Etykiety mają ustalone progi: niskosodowa to poniżej 20 mg sodu w litrze, „zawiera magnez" powyżej 50 mg, „zawiera wapń" powyżej 150 mg, wysokozmineralizowana powyżej 1500 mg składników w litrze. Etykieta wody mineralnej nie może obiecywać leczenia ani zapobiegania chorobom.
Sód z wody liczy się do dziennego limitu (WHO: poniżej 2000 mg sodu, czyli poniżej 5 g soli). Przykład z obliczenia: 1,5 l Wysowianki to ok. 885 mg sodu, a 1,5 l Żywca Zdrój ok. 12 mg. W małym badaniu 21 starszych osób woda bogata w sól kuchenną (1,5 l dziennie) zniosła spadek ciśnienia po ograniczeniu soli.
Wyższy poziom magnezu w wodzie pitnej wiązał się z nieco mniejszą umieralnością z powodu choroby wieńcowej (o ok. 11% niższe ryzyko w zbiorczej analizie 10 badań obserwacyjnych). To związek, nie dowód przyczyny.
Wapń z wody wchłania się tak samo dobrze jak z mleka (badanie 21 osób). U 4434 kobiet powyżej 75 lat każde 100 mg wapnia z wody dziennie wiązało się z ok. 0,5% większą gęstością kości. Woda wodorowęglanowa obniżała marker rozpadu kości, ale to wynik pośredni, nie liczba złamań.
Woda gazowana w badaniach nie odwadniała bardziej niż niegazowana, nie wiązała się z niską gęstością kości i nie ma dowodów, że nasila refluks; pH wód gazowanych jest niższe (10 z 32 miało pH poniżej 5,2 wobec 1 z 73 niegazowanych), co dotyczy zębów. Mała próba 21 osób wskazuje na poprawę dyspepsji.
Sport: woda gazowana i napój sportowy dały tyle samo moczu co woda niegazowana, a napój z solą i mleko zatrzymywały więcej wody. Przy odwodnieniu o ok. 2% masy ciała bez dostatecznie dużej ilości sodu w napoju wypity nadmiar wody zwiększa tylko ilość moczu. Wody mineralne zwykle mają za mało sodu, by to zastąpić.
Wapń z suplementu (1200 mg dziennie) obniżał wchłanianie lewotyroksyny (20 chorych), a wapń i magnez mogą obniżać skuteczność niektórych antybiotyków. Badań z wodą mineralną nie znaleziono, więc ostrożność jest tylko zasadą.
Dla „wody alkalicznej" nie ma dowodów na zapobieganie chorobom ani na leczenie refluksu (jedynie badanie w probówce). Dla „wody wodorowej" są wstępne wyniki; w zbiorczej analizie 13 badań cholesterol spadł o ok. 7 mg/dl, co autorzy uznali za zbyt mało, by miało znaczenie dla serca.
Najlepiej udokumentowana jest duża ilość wody: w badaniu 199 chorych nawrót kamicy wapniowej w ciągu 5 lat wystąpił u 12 z 99 pijących dużo wody i u 27 ze 100 bez interwencji. Wody wodorowęglanowe z magnezem korzystnie zmieniały mocz, ale mogą zwiększać ryzyko kamieni fosforanowych. Rodzaj i ilość wody ustal z nefrologiem lub urologiem.
Tak, dowody są dość spójne. Zbiorcza analiza dwóch badań z losowym przydziałem (269 osób) pokazała, że picie dużo wody zmniejszyło ryzyko nawrotu kamicy o ok. 60%. Ilość i rozłożenie picia w ciągu dnia ustal z lekarzem, zwłaszcza przy chorobach serca lub nerek.
Dowody dotyczą wód z dużą ilością siarczanu magnezu: 1 l dziennie przez 4 tygodnie poprawił zaparcie u 37,5% kobiet wobec 21,1% przy wodzie mało zmineralizowanej. Inne badanie dało poprawę po 3 tygodniach, ale nie po 6. Żadna woda z wykazu nie ma więcej niż ok. 95 mg siarczanów w litrze, więc te wyniki nie dotyczą popularnych wód polskich.
Nie ma jednej najzdrowszej wody. Składy różnią się wielokrotnie: sód od ok. 2 do 590 mg w litrze, wapń od 12 do ok. 350 mg, magnez od 5 do 128 mg (wg producentów). Wybór zależy od celu: do codziennego picia wystarczy woda niskosodowa lub dobra kranówka, a wapń i magnez można uzupełnić wodą mineralną bogatszą w te składniki. Badań porównujących konkretne marki pod względem zdrowia nie znaleziono.
To dwie różne wody do różnych celów. Żywiec Zdrój to woda źródlana o łącznej mineralizacji 213–408 mg/l (zależnie od ujęcia) i sodzie 2–12 mg/l, dobra do codziennego picia i diety niskosodowej. Muszynianka to woda mineralna o mineralizacji ok. 1880–2240 mg/l, z dużą ilością wapnia (198–347 mg/l) i magnezu (82–128 mg/l), ale też z sodem 88–131 mg/l. Żadna nie jest lepsza ogólnie; bezpośrednich badań porównujących je nie ma.
Naturalna woda mineralna to woda podziemna uznana urzędowo, o stałym w ramach naturalnych wahań składzie. Woda źródlana też pochodzi z podziemi, ale nie jest wpisana na wykaz wód mineralnych (np. Żywiec Zdrój jest wodą źródlaną). Woda stołowa to woda, do której dodaje się składniki mineralne, np. sole wapnia, magnezu lub sodu.
