1Zacznij od tego
Choroba Leśniowskiego-Crohna: co jeść i pić
Umiarkowane dowody
W chorobie Leśniowskiego-Crohna tylko wyłączne żywienie dojelitowe (EEN, czyli płynna formuła jako jedyny pokarm) i dieta wykluczająca CDED z częściowym żywieniem dojelitowym (PEN) mają dowody na wywołanie remisji (wyciszenia choroby) w łagodnej i umiarkowanej postaci, najmocniejsze u dzieci. Żadna dieta nie ma wiarygodnych dowodów na zapobieganie nawrotom, więc w remisji zalecane jest zwykłe zdrowe odżywianie z opieką dietetyka i kontrolą niedoborów; dieta uzupełnia leczenie, a nie je zastępuje.
Na co dzień
- Zacznij od lekarza i dietetyka znającego choroby zapalne jelit; w zaostrzeniu to oni decydują o EEN, CDED lub farmakoterapii, a dieta nie zastępuje leków.
- W zaostrzeniu łagodnej lub umiarkowanej postaci poproś o rozważenie EEN (u dzieci zalecane jako leczenie pierwszego rzutu) albo CDED z PEN; nie licz na samodzielne „diety na Crohna”.
- Pokryj zapotrzebowanie: energia jak u zdrowych, białko 1,2–1,5 g na kg masy ciała na dobę w zaostrzeniu i ok. 1 g/kg w remisji; przy niedojadaniu dodaj preparaty odżywcze (ONS) do ok. 600 kcal na dobę obok normalnego jedzenia.
- W remisji jedz zwyczajnie i zdrowo (warzywa, owoce, pełne ziarna, ryby, mało żywności wysokoprzetworzonej); wzór śródziemnomorski jest rozsądnym wyborem, ale nie leczy ChLC.
Kiedy do lekarza
- EEN: częsta nietolerancja i rezygnacje (z powodu działań niepożądanych rezygnowano prawie trzy razy częściej niż przy steroidach); u długo głodzonych kontroluj fosforany i tiaminę (ryzyko zespołu realimentacji, czyli groźnych zaburzeń po ponownym rozpoczęciu żywienia).
- CDED i inne diety wyłączające są pracochłonne i przy samodzielnym stosowaniu zwiększają ryzyko niedożywienia; wymagają kontroli niedoborów.
- Low-FODMAP obniża liczebność Bifidobacterium i F. prausnitzii oraz zwiększa ryzyko niedoborów wapnia; stosuj tylko czasowo i z dietetykiem.
- Dieta naśladująca post (FMD) ogranicza kalorie, więc nie jest dla osób niedożywionych ani z niedowagą (ESPEN odradza diety niskokaloryczne w aktywnej chorobie); w badaniu 21,5% rezygnacji, a efekt zanikł po 3 miesiącach.